Το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών έστειλε, στις 10 Μαρτίου 2026, την παρακάτω επιστολή- παρέμβαση στον Υπουργό Υγείας κ. Άδωνη Γεωργιάδη, με τις προτάσεις που συνδιαμόρφωσε με τη BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών, για την Ευρωπαϊκή Πράξη για τα Φάρμακα Κρίσιμης Σημασίας:

«Αξιότιμε κ. Υπουργέ,

Σας αποστέλλουμε αυτή την επιστολή, εκ μέρους του ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών, ενόψει των τριμερών διαπραγματεύσεων, που αφορούν τη Πράξη για τα Φάρμακα Κρίσιμης Σημασίας.

Η Πράξη για τα Φάρμακα Κρίσιμης Σημασίας αποτελεί ευκαιρία να αντιμετωπιστούν οι μόνιμες ελλείψεις φαρμάκων και οι ανισότητες στην πρόσβαση μεταξύ των κρατών – μελών, σε φάρμακα με περιορισμένες εναλλακτικές θεραπείες. Υποστηρίζοντας στρατηγικά προγράμματα και εργαλεία προμηθειών, η πρόταση στοχεύει να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού στην Ε.Ε.

Με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να έχουν υιοθετήσει τις θέσεις τους, η επίτευξη συμφωνίας είναι απαραίτητη, ώστε η Πράξη για τα Φάρμακα Κρίσιμης Σημασίας να αποτρέψει, αποτελεσματικά τις ελλείψεις και να βελτιώσει τη δίκαιη πρόσβαση στις θεραπείες. Για να διασφαλιστούν οφέλη, για ασθενείς και καταναλωτές, η νομοθεσία πρέπει:

1.  Να διασφαλίσει ότι οι δημόσιες επενδύσεις σε στρατηγικά προγράμματα, έχουν απτά οφέλη για τους καταναλωτές: Θα πρέπει να συμβάλλουν, ξεκάθαρα, στην ασφάλεια του εφοδιασμού και στη διαθεσιμότητα κρίσιμων φαρμάκων στην Ε.Ε.  Τα προγράμματα θα πρέπει να περιλαμβάνουν δυνατότητα παρασκευής φαρμάκων μέσα σε φαρμακεία και νοσοκομεία. Πρέπει να υιοθετηθούν κατευθυντήριες γραμμές για συνεπή αξιολόγηση των στρατηγικών προγραμμάτων.

2.  Να διασφαλίσει αποτελεσματική και διαφανή χρήση των δημόσιων πόρων: Η κρατική ενίσχυση για την παραγωγή κρίσιμων φαρμάκων πρέπει να είναι ανάλογη με τις πραγματικές ανάγκες και να είναι διαφανής. Πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρές δεσμεύσεις σχετικά με τη διαθεσιμότητα και την προσιτή τιμή των φαρμάκων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, θα πρέπει να είναι δυνατή η επιβολή κυρώσεων.

3.  Να ενισχύσει τη συνεργατική προμήθεια, ώστε να αυξηθεί η διαπραγματευτική ισχύς των κρατών-μελών για τη διαθεσιμότητα και την προσιτή τιμή των φαρμάκων: Ο αριθμός των συμμετεχόντων κρατών -  μελών, σε κοινές προμήθειες, θα πρέπει να είναι μικρότερος, ώστε να μεγιστοποιηθεί η δυναμική των δημόσιων προμηθειών. Φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος (ορφανά φάρμακα, αντιμικροβιακά, ακριβές θεραπείες καρκίνου) θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής.

4.  Οι δημόσιες υπηρεσίες, που προμηθεύονται φάρμακα, να εφαρμόζουν κριτήρια ασφάλειας εφοδιασμού, πέρα από την τιμή των φαρμάκων, όταν επιλέγουν προμηθευτή: Κατ’ εξαίρεση, τα κράτη – μέλη μπορούν να εφαρμόζουν κριτήρια μόνο βάσει τιμής, όταν αυτό δικαιολογείται από ανάλυση της αγοράς, οικονομικές πιέσεις, ή δυσανάλογα κόστη.

5.  Να προωθεί συντονισμένες προσεγγίσεις στα αποθέματα ασφαλείας: Πρέπει να αναγνωριστεί ο ρόλος των υποχρεώσεων διατήρησης αποθεμάτων, από τις εταιρείες, για τον περιορισμό των ελλείψεων. Τα αποθέματα πρέπει να είναι αναλογικά και διαφανή. Είναι σημαντικό τα μέτρα σε ένα κράτος-μέλος να μην επηρεάζουν αρνητικά άλλα κράτη - μέλη. Μηχανισμοί ανακατανομής αποθεμάτων μπορούν να ενισχύσουν την αλληλεγγύη, σε περιόδους ελλείψεων, με τα κράτη-μέλη να καταβάλλουν προσπάθειες για να στηρίξουν όσα κράτη – μέλη, έχουν ανάγκη.

6.  Ενίσχυση της διακυβέρνησης και της συμμετοχής της Ομάδας Συντονισμού: Να διευρυνθεί η σύνθεση της Ομάδας Συντονισμού, ώστε να περιλαμβάνει εκπροσώπους καταναλωτών, ασθενών και επαγγελματιών υγείας, για καλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες τους.

7.  Προώθηση της διαφάνειας στη διαμόρφωση των τιμών των φαρμάκων: Σύμφωνα με το Ψήφισμα της Παγκόσμιας Συνέλευσης Υγείας του 2019, για να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και η οικονομική προσιτότητα, πρέπει να εφαρμοστούν κανόνες διαφάνειας, στη διαμόρφωση των τιμών.

Στις 12 Μάϊου 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε επί της Πράξης για τα Κρίσιμα Φάρμακα (Critical Medicines Act), με στόχο την ενίσχυση του εφοδιασμού της Ένωσης με αντιβιοτικά, εμβόλια, ινσουλίνη και άλλα φάρμακα για χρόνιες, ή σπάνιες ασθένειες. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη για τους ασθενείς και τους καταναλωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αντιμετωπίζει επίμονες ελλείψεις κρίσιμων φαρμάκων, οι οποίες επηρεάζουν την πρόσβαση σε απαραίτητες θεραπείες.

Ο κ. Agustín Reyna, Γενικός Διευθυντής της BEUC, δήλωσε:

«Η Πράξη για τα Φάρμακα Κρίσιμης Σημασίας, αποτελεί σημαντικό βήμα για την πρόληψη ελλείψεων φαρμάκων, για βασικές θεραπείες σε φαρμακεία και νοσοκομεία. Θα συμβάλει στη δημιουργία πιο ανθεκτικών συστημάτων υγείας, διασφαλίζοντας ότι όλοι θα έχουν πρόσβαση στα φάρμακα που χρειάζονται. Η διευκόλυνση της κοινής προμήθειας φαρμάκων, από τα κράτη-μέλη, θα επιτρέψει, επίσης, πιο δίκαιη πρόσβαση των ασθενών σε αυτά. Η σημερινή κατάσταση βελτιώνει επιπλέον τον τρόπο με τον οποίο τα δημόσια νοσοκομεία λαμβάνουν υπόψη την ασφάλεια εφοδιασμού των φαρμάκων, πέρα από την τιμή τους, κατά τη διαδικασία προμηθειών.»

Για καταγγελίες ή περισσότερες πληροφορίες, ας απευθυνθούμε στο ΚΕ.Π.ΚΑ., τηλ. 2310-233333, ώρες 09:00 – 14:30.

To ΚΕ.Π.ΚΑ. έχει αναλάβει 2 προγράμματα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση: Dash-Board που αφορά τη συμβουλευτική υπερχρεωμένων νοικοκυριών και IDEA που αφορά την καταπολέμηση του ψηφιακού αναλφαβητισμού.

Χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο των Σ.Χ.: 101196249 και 101195628. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αποκλειστικά του/των συγγραφέα/ων και δεν αντανακλούν κατ' ανάγκη τις απόψεις και τις γνώμες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Έρευνας (REA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι γι' αυτές  .