Η BEUC – Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών και τα μέλη της, μεταξύ των οποίων και το ΚΕ.Π.ΚΑ. – Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών καλύπτουμε πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής των ανθρώπων ως καταναλωτών, μια από τις οποίες είναι και η ενέργεια. Υποστηρίζουμε πολιτικές ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που οδηγούν στη προστασία των οικιακών καταναλωτών και τους προσφέρουν οφέλη, από καινοτόμες αγορές.

Η προσέγγισή μας στην ενέργεια είναι ευρεία και περιλαμβάνει:

• Ηλεκτρική ενέργεια: Παροχή προσιτής, ασφαλούς και «καθαρής» ηλεκτρικής ενέργειας στα νοικοκυριά.
• «Καθαρές» τεχνολογίες: Αύξηση του αριθμού «καθαρών» τεχνολογιών, που υιοθετούνται, όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και οι αντλίες θερμότητας, ώστε να διευκολύνεται η ζωή του καταναλωτή.
• Προσιτές, εύκολες και βιώσιμες επιλογές: Παροχή στους καταναλωτές ενεργειακά αποδοτικών επιλογών όσον αφορά τη στέγαση, τα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τις μετακινήσεις.
• Βιώσιμα προϊόντα και υπηρεσίες: Ενημέρωση των πολιτών, ώστε να έχουν τη δυνατότητα των αναγνώρισης της πιο αποδοτικής στέγασης και των πιο αποδοτικών προϊόντων και υπηρεσιών μέσω σαφούς και αξιόπιστης επισήμανσης.

Οι Ενώσεις Καταναλωτών συμφωνούν στην ανάγκη «εξηλεκτρισμού» όλης της οικονομίας. Πριν από μερικά χρόνια, θα τονίζαμε κυρίως τα οικονομικά, υγειονομικά και κλιματικά οφέλη. Έως το 2026, στη λίστα αυτή έχει προστεθεί και η γεωπολιτική ασφάλεια.

Έρευνα της BEUC έχει δείξει, ότι ο εξηλεκτρισμός σε πολλούς τομείς κατανάλωσης, όπως  αυτοκίνητα, ψύξη, θέρμανση αποτελεί την πιο οικονομικά προσιτή επιλογή. Ωστόσο, τα υψηλά κόστη που επιβάλλονται στην ηλεκτρική ενέργεια, μπορούν να μειώσουν αυτά τα οφέλη, λειτουργώντας ουσιαστικά, ως φρένο στον ρυθμό εξηλεκτρισμού.

Η  BEUC και το ΚΕ.Π.ΚΑ. με την ανάγκη μείωσης των φόρων και τελών, στην ηλεκτρική ενέργεια. Για παράδειγμα, η σχέση τιμής ηλεκτρικού ρεύματος προς φυσικό αέριο αποτελεί επαναλαμβανόμενο παράγοντα όσον αφορά την οικονομική προσιτότητα των αντλιών θερμότητας (σε σχέση με το κόστος λειτουργίας τους). Τα μέλη της BEUC, συνολικά, τόνισαν την ανάγκη να καταστεί ο εξηλεκτρισμός πιο ελκυστικός οικονομικά, μέσω της φορολογίας και των τελών.

Η τελική τιμή της ενέργειας είναι αυτό που έχει σημασία για τα νοικοκυριά:

• Αυτό το ευρύτερο πλαίσιο περιλαμβάνει φόρους και τέλη, αλλά και το ίδιο το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και τα τέλη δικτύου.
• Περιλαμβάνει επίσης, τη διαθεσιμότητα ελκυστικών συμβολαίων (π.χ. να επιτρέπεται σε όσους το επιθυμούν να χρησιμοποιούν ηλεκτρική ενέργεια, όταν είναι φθηνότερη) και τη δυνατότητα των πολιτών να υιοθετήσουν την απαραίτητη τεχνολογία, είτε πρόκειται για ηλιακά πάνελ, αντλίες θερμότητας, ή ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
• Καθώς ο εξηλεκτρισμός επιταχύνεται, ενδέχεται να αυξηθούν τα τέλη δικτύου, προσωρινά. Ωστόσο προτείνονται τρόποι, για τον περιορισμό αυτών των αυξήσεων. Πρόσθετα έσοδα μπορεί να προκύψουν, από την περαιτέρω αξιοποίηση της απόκρισης στη ζήτηση, της αποθήκευσης, του ενεργειακού διαμοιρασμού και άλλων δράσεων, που ωφελούν το δίκτυο και διατηρούν υπό έλεγχο τα τιμολόγια.
• Διαρθρωτικά μέτρα, για τη στήριξη της ανακαίνισης κατοικιών είναι απαραίτητα. Στην Ολλανδία, για παράδειγμα, τα μη αποδοτικά σπίτια ενεργειακά αποτελούν την κύρια αιτία της «ενεργειακής φτώχειας».

 Οι κυβερνήσεις θα πρέπει στρατηγικά, ως πρώτο βήμα και όπου είναι δυνατό, να επικεντρωθούν στη μείωση φόρων και επιβαρύνσεων στην ηλεκτρική ενέργεια, αντί να αυξάνουν προληπτικά τους φόρους και τις επιβαρύνσεις στο φυσικό αέριο. Οι λόγοι είναι οι εξής:

• Όλοι, ανεξαιρέτως, κάνουν χρήση ηλεκτρικής ενέργειας.
• Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά, τα άτομα που παραμένουν «εγκλωβισμένα» στη χρήση συστημάτων ορυκτών καυσίμων και δεν έχουν τη δυνατότητα άμεσου εξηλεκτρισμού λόγω υψηλού κόστους, ή της ανάγκης έγκρισης από ιδιοκτήτες (για τους ενοικιαστές), ή ενώσεις ιδιοκτητών ( για τα διαμερίσματα).
• Οι τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να αυξηθούν λόγω της εξάρτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης από «ευμετάβλητες» προμήθειες φυσικού αερίου, από άλλες περιοχές του κόσμου,
• του γεγονότος ότι το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών 2.0 αναμένεται να τεθεί σε ισχύ
• και του γεγονότος, ότι καθώς απομακρυνόμαστε από το φυσικό αέριο, το κόστος του δικτύου αερίου αναμένεται να επιμερίζεται σε όλο και λιγότερους χρήστες.

Αν εξεταστεί η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου μέσω φόρων και επιβαρύνσεων, αυτή θα πρέπει να σχεδιαστεί προσεκτικά, ως προς τις κοινωνικές επιπτώσεις.

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να πραγματοποιούν αυστηρές αναλύσεις, ώστε οι μειώσεις να σχεδιάζονται με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο, τόσο για τα νοικοκυριά, όσο και για τους άλλους χρήστες ενέργειας/δικτύου.

• Οι μειώσεις ενεργειακού κόστους για τις επιχειρήσεις, είναι φυσικά σημαντικές, καθώς οι καταναλωτές βασίζονται, σε μια ανταγωνιστική αγορά, για την προσφορά των προϊόντων και των υπηρεσιών που απαιτούνται για την ενεργειακή μετάβαση.
• Η επιβολή φόρων και τελών (αύξηση, ή μείωση) δε θα πρέπει να οδηγεί σε μειώσεις φόρων, μόνο για τις επιχειρήσεις σε βάρος των νοικοκυριών .
• Οι διαφορετικές επιπτώσεις, μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. , δέχεται να διαφέρουν, ανάλογα με το υφιστάμενο ενεργειακό μείγμα: ποιοι βασίζονται στο φυσικό αέριο, ποιοι σε αναποτελεσματικές ηλεκτρικές συσκευές θέρμανσης αντί για αντλίες θερμότητας και τέλος, κατά πόσο οι πολίτες έχουν τη δύναμη και τα μέσα να λαμβάνουν αποφάσεις, για τη χρήση της ενέργειάς τους.

Για περισσότερες πληροφορίες, απευθυνθείτε στο ΚΕ.Π.ΚΑ., στο γνωστό τηλέφωνο 2310 233333, ώρες 09:00-14:30.

Χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο των Σ.Χ.: 101196249 και 101195628. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αποκλειστικά του/των συγγραφέα/ων και δεν αντανακλούν κατ' ανάγκη τις απόψεις και τις γνώμες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Εκτελεστικού Οργανισμού Έρευνας (REA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνοι γι' αυτές.