Έρευνα: Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θέλουν βιώσιμα τρόφιμα

Πόσο ενδιαφέρεστε για τις επιπτώσεις των τροφίμων που επιλέγετε στο περιβάλλον; Είστε διατεθειμένοι να κόψετε το κόκκινο κρέας; Η κυβέρνησή σας προωθεί τη βιώσιμη διατροφή αρκετά; Αυτές είναι μερικές από τις ερωτήσεις που απάντησαν οι Ευρωπαίοι, σε μια έρευνα που έγινε σε 11 χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Λιθουανία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σλοβακία, Ισπανία), τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο 2019 και συντονίστηκε από τη BEUC – Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ενώσεων Καταναλωτών. Στην έρευνα απάντησαν πάνω από 11.000 καταναλωτές. Σήμερα, η BEUC ανακοινώνει τα αποτελέσματα αυτής της νέας έρευνας, μόλις δύο εβδομάδες, αφού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση της για τη βιώσιμη διατροφή και γεωργία.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι περισσότεροι καταναλωτές θα ήθελα να αλλάξουν τις διατροφικές του συνήθειες. Όμως, για να το επιτύχουν πρέπει να γίνει ευκολότερη η πρόσβαση σε βιώσιμα τρόφιμα. Πρέπει να διασφαλιστούν σωστές τιμές, καλύτερη πληροφόρηση και ένας αρκετά μεγάλος αριθμός βιώσιμων επιλογών. Καθώς η πανδημία του κορωνοϊού αλλάζει γρήγορα τη σχέση μας, με τα τρόφιμα (σε αρκετές χώρες, όπως και η Ελλάδα, οι καταναλωτές αγόρασαν παραπάνω φρούτα και λαχανικά και στράφηκαν σε υγιεινότερη διατροφή, κατά τη διάρκεια της πανδημίας σύμφωνα με μια νεότερη έρευνα) η έρευνα της BEUC, αν και έγινε μερικούς μήνες πριν το ξέσπασμα του κορωνοϊού στην Ευρώπη, έδειξε ότι οι καταναλωτές στρέφονται, ήδη, σε πιο βιώσιμες επιλογές τροφίμων. Είναι δύσκολο, βέβαια, να προβλέψουμε εάν η τάση να μαγειρεύουμε περισσότερο, στο σπίτι μας, ή αναζητούμε τροφές, που παράγονται τοπικά θα διαρκέσει. Όμως, οι λαμβάνοντας πολιτικές αποφάσεις πρέπει να βασιστούν στην τάση αυτή και να «χτίσουν» ένα πιο βιώσιμο και σταθερό διατροφικό σύστημα.

Η διατροφή αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό των επιπτώσεων στο περιβάλλον, που προκαλούν τα νοικοκυριά, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακολουθούμενη από την κατανάλωση της ενέργειας (κυρίως για θέρμανση) και τις μετακινήσεις (κυρίως η χρήση των ιδιωτικών αυτοκινήτων).

Βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι:

  • Οι καταναλωτές παρότι γνωρίζουν τις επιπτώσεις της διατροφής, στο περιβάλλον, τείνουν να υποβαθμίσουν τις επιπτώσεις των δικών τους διατροφικών συνηθειών.
  • Τα 2/3 των καταναλωτών θέλουν να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες, για χάρη του περιβάλλοντος.
  • Οι τιμές, η έλλειψη γνώσης, η έλλειψη ξεκάθαρης πληροφόρησης και η περιορισμένη προσφορά βιώσιμων επιλογών είναι οι αιτίες, που οι καταναλωτές δηλώνουν ότι τους εμποδίζουν να καταναλώσουν τρόφιμα, που είναι φιλικά στο περιβάλλον.
  • Μόλις 40% των καταναλωτών δηλώνουν ότι είτε σταμάτησαν να τρώνε κόκκινο κρέας είτε το περιόρισαν, για λόγους περιβαλλοντικούς. Οι καταναλωτές αποδέχονται τα «φυτικά» μπιφτέκια και τα φυτικά τρόφιμα περισσότερο, από τα τρόφιμα που αναπτύσσονται, στα εργαστήρια, ή τα τρόφιμα που βασίζονται στα έντομα, για να λάβουν την ποσότητα πρωτεΐνης που χρειάζονται.
  • Μόλις 16% των καταναλωτών νιώθουν ότι η κυβέρνηση τους κάνει αρκετά, για να ενθαρρύνει τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση τροφίμων.

Η κ. Μονικ Γκογιένς, Γενική Διευθύντρια της BEUC, σχολίασε:
«Η έρευνα μας έδειξε ότι οι καταναλωτές θέλουν να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες, αλλά αυτό δεν είναι ένας εύκολος στόχος. Πρέπει να γίνουν αλλαγές, σε πολλά επίπεδα, ώστε να γίνει η βιώσιμη επιλογή μια εύκολη επιλογή. Οι καταναλωτές θέλουν καλύτερη πληροφόρηση στη σήμανση των τροφίμων και περισσότερες βιώσιμες επιλογές. Αλλά οι προσωπικές επιλογές τροφίμων, των καταναλωτών δε φτάνουν. Πρέπει να «βαδίσουν», χέρι-χέρι, με τις επιλογές του νομοθέτη, των παραγωγών τροφίμων, των λιανοπωλητών, ώστε να προσαρμοστούν οι τιμές και οι μέθοδοι προώθησης τροφίμων για να μας ωθήσουν να αγοράσουμε ένα υγιεινό τρόφιμο και όχι κάποιο άλλο, που η παραγωγή του επιβαρύνει το περιβάλλον.

Οι τιμές θεωρούνται βασικό εμπόδιο, για την επιλογή βιώσιμων τροφίμων, σε όλες σχεδόν τις χώρες. Οι κυβερνήσεις και οι ενώσεις καταναλωτών μπορούν να παίξουν ένα βασικό ρόλο, για να συνειδητοποιήσουν οι καταναλωτές ότι η βιώσιμη διατροφή δεν κοστίζει απαραίτητα περισσότερο. Όμως, πρέπει να συμβαδίζει, με αλλαγές διατροφικές, όπως η μείωση κατανάλωσης κρέατος, η μείωση απορριμμάτων, τροφίμων, η κατανάλωση νερού βρύσης και όχι εμφιαλωμένου κ.λπ.

Παρόλο που η κατανάλωση κόκκινου κρέατος, στην Ευρώπη, είναι πολύ υψηλότερη, από αυτή που συστήνεται, είναι δύσκολο, για αρκετούς καταναλωτές να μειώσουν την κατανάλωση του κόκκινου κρέατος. Την ίδια, βέβαια, στιγμή οι περισσότεροι καταναλωτές δεν έχουν αντίρρηση να αντικαταστήσουν το κρέας με φακές, φασόλια, ή άλλα τρόφιμα, ως εναλλακτικές λύσεις για τις ζωικές πρωτεΐνες. Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχασε την ευκαιρία να σταματήσει η χρηματοδότηση εκστρατειών προώθησης της κατανάλωσης κρέατος, όταν ανακοίνωσε τη στρατηγική «Από το χωράφι στο πιρούνι». Τα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογούμενων πρέπει να ξοδεύονται, για την προώθηση τροφίμων, που ωφελούν την υγεία μας και τον πλανήτη μας».