30/12/2008
Βουλευτής ΣΥ.ΡΙΖ.Α., κ. Αμμανατίδου-Πασχαλίδου Ευαγγελία
Θέμα: Επικίνδυνη γλυκαντική ουσία με πιθανή καρκινογόνο δράση περιέχεται στην "COCA COLA zero" που κυκλοφορεί στην Ελλάδα
Προς: τον Υπουργό Ανάπτυξης, κ. Φώλια Χρήστο και τον Υπουργό Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, κ. Αβραμόπουλο Δημήτρη


Πολλά αναψυκτικά με λίγες θερμίδες, κυκλοφορούν στη χώρα μας ως απαλλαγμένα από ζάχαρη με αντικατάστασή της από γλυκαντικά στοιχεία.
Στην "COCA COLA zero" που κυκλοφορεί στη χώρα μας η ετικέτα αναφέρει:
Αναψυκτικό με λίγες θερμίδες. Με γλυκαντικά. Χωρίς ζάχαρη.
Συστατικά: Νερό, Διοξείδιο Άνθρακα,
Χρωστική: Καραμελόχρωμα,
Γλυκαντικές ουσίες: Κυκλαμικό Οξύ, Ακετοσουλφαμικό Κάλιο και Ασπαρτάμη,
Μέσο Οξίνισης: Φωσφορικό Οξύ,
Αρωματικές Ουσίες,
Συντηρητικά: Βενζοϊκό νάτριο,
Ρυθμιστής οξύτητας: Κιτρικό Νάτριο, Καφεϊνη.
Μέσα στις γλυκαντικές ουσίες αναφέρεται και το Κυκλαμικό Οξύ, το οποίο έχει απαγορευθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) και μάλιστα πριν από 40 χρόνια, το 1969.
Και ενώ ασκήθηκε μεγάλη πίεση από την εταιρεία Αbbot για άρση της απαγόρευσης ο FDA δεν ενέδωσε.
Ο λόγος απαγόρευσης από τον FDA των ΗΠΑ, είναι πολύ σοβαρός αφού αναφέρει ότι έρευνες σε ποντίκια αλλά και πρωτεύοντα θηλαστικά, έδειξαν πιθανή καρκινογόνο δράση του Κυκλαμικού και ΜΗ ΑΝΑΣΤΡΈΠΤΗ ΑΤΡΟΦΙΑ ΤΩΝ ΟΡΧΕΩΝ.
Το γλυκαντικό αυτό κυκλοφορεί σε αρκετές χώρες μεταξύ των οποίων είναι και η Ελλάδα.
Είναι γνωστό ότι οι καταναλωτές δεν είναι υποχρεωμένοι να γνωρίζουν τα συστατικά τα οποία περιέχονται στα τρόφιμα και ειδικά όταν αυτά είναι γραμμένα με επιστημονικούς όρους, ενώ είναι υποχρέωση της πολιτείας να κάνει τις ανάλογες έρευνες και να προστατεύει τους πολίτες της.
Επειδή τα αναψυκτικά είναι ευρείας κατανάλωσης και μάλιστα σε παιδιά και νέους ανθρώπους.
Επειδή οι λόγοι απαγόρευσης είναι πολύ σοβαροί

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
-έχουν γίνει οι απαραίτητοι έλεγχοι για το Κυκλαμικό από τους αρμόδιους φορείς;

-αν ναι, πότε και πως δικαιολογείται η μη απαγόρευση μιας τόσο βλαπτικής ουσίας, ενώ σε άλλες χώρες έχει απαγορευθεί εδώ και 40 χρόνια;

-αν όχι, τι άμεσα μέτρα θα λάβουν ώστε να προστατευθεί το συντομότερο δυνατό το καταναλωτικό κοινό;

Απάντηση από την The Coca-Cola Company (14.1.2009)

Με αφορμή την επερώτηση που κατέθεσε πρόσφατα στη Βουλή σχετικά με την πιθανή καρκινογόνο δράση του κυκλαμικού οξέος, το οποίο αποτελεί ένα από τα συστατικά του προϊόντος μας Coca-Cola Zero, θα θέλαμε ως υπεύθυνη εταιρία που θέτει στο επίκεντρο την ασφάλεια του καταναλωτή, αλλά και την εναρμόνιση με τις υπάρχουσες νομοθετικές ρυθμίσεις, να σας ενημερώσουμε ως προς τα εξής:

Η The Coca-Cola Company εφαρμόζοντας πάντα τα υψηλότερα κριτήρια ασφάλειας και ποιότητας, χρησιμοποιεί μόνο συστατικά τα οποία έχουν εγκριθεί ως ασφαλή από τις αρμόδιες αρχές. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και κατ’ επέκταση και στην Ελλάδα, το κυκλαμικό οξύ έχει εγκριθεί ως ασφαλές προς κατανάλωση. Η χρήση του κυκλαμικού οξέος σε τρόφιμα και ποτά επιτρέπεται σε περισσότερες από 100 χώρες σε όλο τον κόσμο. Επομένως, οι καταναλωτές μπορούν να συνεχίσουν να απολαμβάνουν τα προϊόντα μας και να αισθάνονται βέβαιοι ως προς την ασφάλειά τους.

Γλυκαντικές ουσίες χαμηλής θερμιδικής αξίας (π.χ. ασπαρτάμη, κυκλαμικό οξύ, ακετοσουλφαμικό κάλιο, σακχαρίνη, σουκραλόζη) χρησιμοποιούνται με ασφάλεια σε προϊόντα τροφίμων και ποτών παγκοσμίως. Στα αναψυκτικά συχνά επιλέγονται διαφορετικοί συνδυασμοί γλυκαντικών ουσιών και επομένως γλυκύτητας, προκειμένου οι εταιρίες να ανταποκριθούν στη γευστική προτίμηση των καταναλωτών σε κάθε χώρα. Εκτός από την Ελλάδα, πολλές χώρες στην Ευρώπη, την Ασία, τον Καναδά και την Αυστραλία χρησιμοποιούν κυκλαμικό οξύ στην Coce Zero.

Το κυκλαμικό οξύ είναι μια γλυκαντική ουσία που ανακαλύφθηκε το 1937, δεν παρέχει θερμίδες και η ασφάλειά της έχει επικυρωθεί από εκτεταμένες επιστημονικές έρευνες. Χρησιμοποιείται ευρέως, σε συνδυασμό με άλλες γλυκαντικές ουσίες, για να αντικαταστήσει τη ζάχαρη σε μια γκάμα τροφίμων και ποτών. Το κυκλαμικό οξύ, όταν συνδυάζεται με άλλες γλυκαντικές ουσίες χαμηλής θερμιδικής αξίας, συντελεί στην ενίσχυση της γλυκύτητας ενός προϊόντος.

Το κυκλαμικό οξύ χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε τρόφιμα και ποτά στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Στην Αμερική το χρησιμοποιούσαν μέχρι το 1969, όταν ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (Food & Drug Administration / FDA) απέσυρε την έγκρισή του με βάση τα αποτελέσματα μιας αμφιλεγόμενης μελέτης, στην οποία χορηγήθηκε εξαιρετικά υψηλή δόση κυκλαμικού οξέος σε πειράματα σε ποντίκια.

Έκτοτε, η επιστήμη έχει εξελιχθεί και έχουν διεξαχθεί περισσότερες από 75 επιστημονικές μελέτες σχετικά με το κυκλαμικό οξύ που απέδειξαν ότι είναι ασφαλές για κατανάλωση, ενώ σειρά επιστημονικών οργανώσεων έχει επιβεβαιώσει την ασφάλειά του.

· Το 1984, μετά από ανάλυση όλων των επιστημονικών δεδομένων, η Επιτροπή Αξιολόγησης για τον Καρκίνο (Cancer Assessment Committee) του Αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κυκλαμικό οξύ δεν είναι καρκινογόνο: «Τα συνολικά αποτελέσματα σειράς πειραμάτων….καταδεικνύουν ότι το κυκλαμικό οξύ δεν είναι καρκινογόνο» 1.
· Το 1985 το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώθηκε από μια ανεξάντλητη αξιολόγηση, ο οποία παρουσιάστηκε στην έκθεση της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των Η.Π.Α. (U.S. National Academy of Sciences):  «….το σύνολο των αποδείξεων από έρευνες που έγιναν σε ζώα δεν υποδεικνύει ότι το κυκλαμικό οξύ ή η κυκλοεξυλαμίνη, ο βασικός μεταβολίτης του, είναι καρκινογόνα».2
· Το 1994 το Εθνικό Κέντρο για τον Καρκίνο των Η.Π.Α. (U.S. National Cancer Institute) επιβεβαίωσε την ασφάλεια του κυκλαμικού σε συνέχεια 24ετούς έρευνας, η οποία δεν έδειξε καμία αρνητική επίδραση από την κατανάλωσή του3.

Ως αποτέλεσμα αυτών των επιστημονικών ερευνών, η χρήση της συγκεκριμένης ουσίας σε μια ευρεία γκάμα προϊόντων τροφίμων και ποτών έχει εγκριθεί από πολλές άλλες έγκριτες Διεθνείς Αρχές, όπως:

  • Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO).
  • Η Κοινή Επιστημονική Επιτροπή Για τα Πρόσθετα των Τροφίμων (JECFA), η οποία έχει συσταθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
  • Η Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που σήμερα ονομάζεται Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (European Food Safety Authority / EFSA).
  • Ο Παγκόσμιος Κώδικας Τροφίμων και Ποτών (CODEX ALIMENTARIUS).
  • Η Βρετανική Επιτροπή για την Τοξικότητα των Χημικών και των Τροφίμων (Committee On Toxicity of Chemicals and Food).

Την παρούσα περίοδο, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων εξετάζει την επανέγκριση του κυκλαμικού οξέος μετά από σχετική αίτηση της παραγωγού εταιρείας, αλλά οι εταιρείες που το χρησιμοποιούν δεν έχουν εμπλακεί ενεργά για την επαναφορά του στην Αμερικάνικη αγορά, καθώς, στο ενδιάμεσο διάστημα από την απαγόρευσή του, κυκλοφόρησαν νέες γλυκαντικές ύλες οι οποίες επικράτησαν στις γευστικές προτιμήσεις των καταναλωτών.

Κλείνοντας, σας διαβεβαιώνουμε, ως εταιρεία με μακρόχρονη ιστορία και με ευρύτατη γκάμα προϊόντων ανά τον κόσμο, πως η ασφάλεια και η ύψιστη ποιότητα αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες της επιχειρηματικής μας δραστηριότητας και ηθικής.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για να απαντήσουμε γραπτά ή με οιονδήποτε τρόπο κρίνετε σκόπιμο τυχόν απορίες ή επιπλέον διευκρινίσεις επιθυμείτε σχετικά με το συγκεκριμένο συστατικό, αλλά και γενικότερα τις προδιαγραφές ασφάλειας και ποιότητας που ακολουθούμε ως εταιρεία παγκοσμίως και στην Ελλάδα.

(1)Cancer Assessment Committee (CAC), Center for Food Safety and Applied Nutrition. Food and Drug Administration, Scientific review of the long-term carcinogen bioassays performed on the artificial sweetener, cyclamate, 1984.

(2)National Academy of Sciences, National Research Council, Committee on the Evaluation of Cyclamate for Carcinogenicity Report. Evaluation of Cyclamate for Carcinogenicity, Wshington, D.C., National Academy Press, 1985.


(3)Thorgeirsson UP, Dalgard DW, Reeves J. and Adamson RH. (1994). Tumor incidence in a chemical carcinogenesis study of nonhuman primates. Regul. Toxicol. Pharmacol, 1994: 19(2): 130-151.

Απάντηση:

Ο ΕΦΕΤ στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του πραγματοποιεί από το έτος 2002 συστηματικούς ελέγχους στα πλαίσια των Προγραμμάτων Επισήμου Ελέγχου Τροφίμων (δειγματοληψία και ανάλυση) με τίτλο «Πρόσθετες ύλες τροφίμων». Αντικείμενο του προγράμματος είναι ο έλεγχος της κανονικότητας τροφίμων φυτικής και ζωικής προέλευσης ως προς τις περιεχόμενες πρόσθετες ύλες (συντηρητικά, χρωστικές, γλυκαντικά). Ελέγχεται η πιθανή υπέρβαση νομοθετημένων ορίων και η ορθότητα της επισήμανσης σύμφωνα με την Κοινοτική και Εθνική νομοθεσία. Επίσης ελέγχονται τα τρόφιμα για υπέρβαση των νομοθετημένων ορίων και σχετικής απόφασης της Επιτροπής όσον αφορά στον έλεγχο της επικίνδυνης χρωστικής ερυθρό του Sudan I,II, III και IV.

Ειδικότερα όσον αφορά τον έλεγχο των συνθετικών γλυκαντικών υλών αυτός περιλαμβάνει μεταξύ άλλων έλεγχο ως προς κυκλαμικά, σακχαρίνη, ασπαρτάμη, ακετοσουλφάμη σε προϊόντα μειωμένων θερμίδων (αναψυκτικά, μαρμελάδες, γλυκά, τσουρέκια κλπ.)

Το κυκλαμικό οξύ και τα άλατα του με νάτριο και ασβέστιο (Ε 952) είναι επιτρεπόμενα γλυκαντικά (πρόσθετα τροφίμων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν στα τρόφιμα για να προσώσουν γλυκιά γεύση ή να χρησιμοποιηθούν ως επιτραπέζια γλυκαντικά) στα πλαίσια της κοινοτικής νομοθεσίας και έχουν εγκριθεί για χρήση σε κατηγορίες προιόντων μειωμένων θερμίδων ή χωρίς πρόσθετα ζάχαρα (αλκοολούχα ποτά, επιδόρπια και είδη ζαχαροπλαστικής). Το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη χρήση των γλυκαντικών στα τρόφιμα είναι η Οδηγία 94/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει και η Οδηγία 95/31/ΕΚ της Επιτροπής που θεσπίζει τα ειδικά κριτήρια καθαρότητας για τις γλυκαντικές ύλες που χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα.

Οι παραπάνω Κοινοτικές οδηγίες έχουν εναρμονιστεί στην εθνική νομοθεσία στον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών  στο άρθρο 68 όσον αφορά τους όρους χρήσης των γλυκαντικών και στο άρθρο 69 όσον αφορά τα ειδικά κριτήρια καθαρότητας για τα γλυκαντικά στα τρόφιμα.

Το κυκλαμικό οξύ έχει αξιολογηθεί ως προς την ασφάλεια του από την αρμόδια Επιστημονική Επιτροπή Τροφίμων (SCF/CS/EDUL/192 final, 13-3-2000) η οποία στη σχετική μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι βάσει των διαθέσιμων επιστημονικών στοιχείων, δεν τίθεται θέμα ασφάλειας για την υγεία των καταναλωτών από τη χρήση της συγκεκριμένης ουσίας. Η έγκριση σε επίπεδο Ε.Ε. έλαβε υπόψη της την ανωτέρω γνωμοδότηση.

Σε κάθε περίπτωση όλα τα πρόσθετα τροφίμων παρακολουθούνται διαρκώς και , όταν χρειάζεται, επαναξιολογούνται  υπό το φως των μεταβαλλομένων συνθηκών χρήσης και των νέων επιστημονικών στοιχείων.

Τέλος σας ενημερώνουμε ότι ο ΕΦΕΤ συμμετέχει σε ομάδες εργασίας εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου της Ε.Ε. και παρακολουθεί συστηματικά τις εξελίξεις σχετικά με τα θέματα των προσθέτων. Επίσης ο ΕΦΕΤ ενημερώνει τους καταναλωτές μέσω δελτίων τύπου και της ιστοσελίδας του για τα θέματα προσθέτων τροφίμων www.efet.gr › πληροφορίες › καταναλωτές › χρηστικές πληροφορίες › πρόσθετα τροφίμων.