Μείωση του όγκου των σκουπιδιών

9_big.jpg
Περίπου τα 2/3 των οικιακών σκουπιδιών μπορούν να ανακυκλωθούν. Ξύλο, μηχανέλαιο, λαμπτήρες φθορίου, πλαστικό, υφάσματα, μπαταρίες, τηλεοράσεις κ.λπ.
 
Η εναλλακτική διαχείριση, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα, βασίζεται, στην ιεραρχία διαχείρισης αποβλήτων, όπως αυτή απεικονίζεται, στην παρακάτω πυραμίδα. Όσο υψηλότερα βρίσκεται μια επιλογή, για τη διαχείριση των αποβλήτων, τόσο περισσότερο επιθυμητή είναι. 
 
Η βασική λογική της εναλλακτικής διαχείρισης είναι ότι τα απόβλητα δεν αποτελούν ένα άχρηστο βάρος, αλλά έναν πολύτιμο πόρο που, αν αξιοποιηθεί, σωστά, μπορεί να δώσει πολλαπλά οφέλη. Αυτός είναι ο λόγος, που η απόρριψή τους, σε χώρους υγειονομικής ταφής, πρέπει να είναι η τελευταία μας επιλογή. Από την άλλη, κάθε επεξεργασία των αποβλήτων, όσο περιβαλλοντικά φιλική και αν είναι, καταναλώνει ενέργεια και πόρους, καταλήγοντας, στο ότι η πρόληψη, από την παραγωγή αποβλήτων, δίνει τα περισσότερα πλεονεκτήματα.
Το καλύτερο απόβλητο είναι αυτό, που δεν παράγεται ποτέ! Η πρόληψη παραγωγής αποβλήτων γίνεται, ολοένα και πιο σημαντική, στο σχεδιασμό της πολιτικής διαχείρισης αποβλήτων. Ένα βασικό εργαλείο είναι ο οικολογικός σχεδιασμός των προϊόντων, ώστε να χρησιμοποιούνται ανακυκλωμένες πρώτες ύλες. Η εκπαίδευση των καταναλωτών, στην αγορά προϊόντων, με λιγότερη συσκευασία, με λιγότερη κατανάλωση ενέργειας, νερού κ.λπ., είναι ένα επίσης, βασικό εργαλείο. Παραδείγματα πρόληψης είναι η κομποστοποίηση υλικών κουζίνας, η αποφυγή λήψης ανεπιθύμητης αλληλογραφίας κ.λπ.

Τα περισσότερα, από τα απορρίμματα, που πετάμε, ανακυκλώνονται. Σήμερα, στην Ελλάδα, υπάρχουν συνολικά 15 συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης και ανακύκλωσης, για ένα μεγάλο εύρος προϊόντων. Με την ανακύκλωση, εξοικονομούνται πολύτιμες πρώτες ύλες, που, διαφορετικά, εισάγονται, συχνά, με μεγάλο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος. Η ανακύκλωση απαιτεί την ευθύνη του παραγωγού, για το προϊόν, που παράγει, αλλά και την υπευθυνότητα του πολίτη, για το διαχωρισμό των αποβλήτων, ανάλογα με τη δυνατότητα ανακύκλωσής τους.

Η ανάκτηση αφορά, κυρίως, την αποτέφρωση των αποβλήτων, για την παραγωγή ηλεκτρισμού, ατμού και θέρμανσης, για οικιακή χρήση. Η διαδικασία αυτή, αν δεν γίνει σωστά, εγκυμονεί κινδύνους, για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον και για αυτό, πρέπει να τηρούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφαλείας. Η αποτέφρωση αποβλήτων, για την ανάκτηση ενέργειας, είναι χαμηλά, στις προτεραιότητες, για τη διαχείριση των αποβλήτων, γι' αυτό τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. προτρέπονται να χρησιμοποιούν πρακτικές πιο ψηλά, στην ιεραρχία διαχείρισης αποβλήτων.

Η απόρριψη, σε χώρους υγειονομικής ταφής, είναι η τελευταία λύση, στην ιεραρχία διαχείρισης των αποβλήτων. Από την ταφή τους παράγεται το μεθάνιο, ένα πανίσχυρο αέριο του θερμοκηπίου. Η αποσύνθεση των αποβλήτων απελευθερώνει επικίνδυνες χημικές ουσίες, που μπορούν να ρυπάνουν, έδαφος και νερό. Υπολογίζεται ότι ένας Χ.Υ.Τ.Α. (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων) μπορεί να ρυπάνει, κάθε μέρα, την ποσότητα πόσιμου νερού, που καταναλώνει ένα μέσο νοικοκυριό, κάθε χρόνο. Με οικονομικούς όρους, η αξία των υλικών, που απορρίπτεται, στους Χ.Υ.Τ.Α. της Ευρώπης, κάθε χρόνο, υπολογίζεται, σε 5,25δις €.
 
9_08.jpg
 

Η «άλλη» ανακύκλωση
Πέρα από την ανακύκλωση των συσκευασιών και των λοιπών προϊόντων, όπως γίνεται μέσα από τα επίσημα εγκεκριμένα συστήματα, υπάρχουν και άλλα υλικά αποβλήτων, για τα οποία, προς το παρόν, δεν υπάρχει κάποιο σύστημα ανακύκλωσής τους. Τα υλικά αυτά είναι τα υφάσματα, τα τηγανέλαια, τα φάρμακα και τα βιοαποδομήσιμα, ή αλλιώς κομποστοποιήσιμα υλικά.

Υφάσματα
Τα παλιά ρούχα, παπούτσια και κάθε άλλο ύφασμα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν. Τα καλής ποιότητας και καθαρά ρούχα μπορούν να δοθούν, σε πολλές φιλανθρωπικές οργανώσεις, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, ιδρύματα αστέγων κ.λπ. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύονται ευπαθείς κατηγορίες πολιτών, αντί να απορρίπτονται, χρήσιμα ρούχα, ως απόβλητα. Μια επιπλέον επιλογή είναι η πώλησή τους, σε καταστήματα, που πωλούν ρούχα, από δεύτερο χέρι, τα οποία παρουσιάζουν μια σημαντική αύξηση ζήτησης, τον τελευταίο καιρό.

Όμως και τα κακής ποιότητας, φθαρμένα ρούχα μπορούν να συλλεχθούν και να ανακυκλωθούν. Από την ανακύκλωσή τους, φτιάχνονται γεμίσματα, για καθίσματα αυτοκινήτων, φόρμες εργασίας και υλικό, για θερμομόνωση και ηχομόνωση. Η ανακύκλωση των παλιών τζην, για παράδειγμα, δίνει πρώτη ύλη, για μονωτικό υλικό, σε κατασκευές σπιτιών, στο εξωτερικό. Στη χώρα μας, ο Δήμος Βόλου ξεκίνησε μια πρωτοβουλία, για την ανακύκλωση ρούχων και παπουτσιών, ενώ αντίστοιχες ενέργειες θα ξεκινήσουν και από ιδιωτικές εταιρείες ρούχων και παπουτσιών.

Τηγανέλαια: Τα λίπη, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί, στο μαγείρεμα, συχνά, απορρίπτονται, στο νεροχύτη, πρακτική που έχει, ως αποτέλεσμα, τη σταδιακή τους συσσώρευση, στις σωληνώσεις αποχετεύσεων. Τα χρησιμοποιημένα τηγανέλαια μπορούν να ανακυκλωθούν, σε βιοκαύσιμα και να χρησιμοποιηθούν, αντί των ορυκτών καυσίμων, μειώνοντας τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, από την εξόρυξή τους και μειώνοντας τις εισαγωγές καυσίμων. Με τον τρόπο αυτό το όφελος είναι διπλό, για τα νοικοκυριά και το περιβάλλον.

Βιοαποδομήσιμα υλικά
Πρόκειται, για τα οργανικά υλικά, τα οποία αποδομούνται σταδιακά, από μικροοργανισμούς, που υπάρχουν, στη φύση. Η Ε.Ε. υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να μειώσουν τα βιοαποδομήσιμα υλικά, που καταλήγουν στους Χ.Υ.Τ.Α., και, για την Ελλάδα, οι υποχρεώσεις αφορούν τη μείωση των υλικών αυτών, στο 35% της ποσότητας του 1995, μέχρι το 2020. Δεδομένου ότι τα βιοαποδομήσιμα υλικά αποτελούν περίπου το 50% των αστικών αποβλήτων, που παράγονται, κάθε χρόνο, η σταδιακή μείωσή τους μπορεί να έχει σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη και να αποτρέψει ένα μεγάλο μέρος αποβλήτων, από τους υπάρχοντες Χ.Υ.Τ.Α. Μια επιλογή, για τη μείωση των βιοαποδομήσιμων υλικών, είναι η κομποστοποίηση, η μετατροπή τους, δηλαδή, σε οργανικό λίπασμα-βελτιωτικό εδάφους. Τα υλικά, που μπορούν να κομποστοποιηθούν, είναι:
  • Τα υπολείμματα κουζίνας όπως φλούδες, από φρούτα και λαχανικά, τσόφλια αυγών, υπολείμματα καφέ, φίλτρο καφέ κ.λπ.,
  • Τα υπολείμματα κήπου, όπως κλαδέματα, φύλλα, άχυρο, γκαζόν, οικιακά φυτά, ξερά λουλούδια, πριονίδι κ.λπ.,
  • Χαρτί κουζίνας, χαρτοπετσέτες, μαλλιά, σκόνη ηλεκτρικής σκούπας κ.λπ.
Αντίθετα, δε μπορούν να κομποστοποιηθούν ζωικά προϊόντα, όπως κρέας, γάλα, λίπη, ακαθαρσίες ζώων και φυτά, που έχουν προσβληθεί, από παράσιτα, ή έχουν, πρόσφατα, ψεκαστεί.

Η κομποστοποίηση γίνεται, σε κάδους κομποστοποίησης, οι οποίοι μπορεί να είναι αυτοσχέδιοι, ή διατίθενται, στην αγορά. Το υλικό, που προκύπτει, είναι οργανικό λίπασμα και βελτιωτικό εδάφους, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, αντί χώματος, για την καλλιέργεια λαχανικών και ανθοκομικών φυτών, σε κήπους και μπαλκόνια.

Φάρμακα
Στην Ελλάδα, ξεκίνησε, πρόσφατα, η ανακύκλωση φαρμάκων, που προωθεί το υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία, με τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων και τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, τοποθετώντας 12.000 ειδικούς κάδους χρώματος πράσινου, για ανακύκλωση φαρμάκων, στα φαρμακεία όλης της χώρας. Τα φάρμακα, που συλλέγονται, συγκεντρώνονται, σε φαρμακαποθήκες και μεταφέρονται, στο Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας, το οποίο φροντίζει τη μεταφορά τους, σε ειδικά κέντρα αδρανοποίησης και καύσης, στο εξωτερικό.
Επιπλέον, υπάρχουν φιλανθρωπικές οργανώσεις, που παραλαμβάνουν φάρμακα, τα οποία χορηγούν, δωρεάν, σε ανθρώπους, που δεν έχουν τη δυνατότητα ιατροφαρμακευτικής κάλυψης.

Υπάρχουν βέβαια, και άλλα υλικά αποβλήτων, για τα οποία, προς το παρόν, δεν υπάρχει κάποιο σύστημα ανακύκλωσής τους.

Συνδεδεμένοι χρήστες

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 203 επισκέπτες και κανένα μέλος