online_registration_banner.png

Για τα παράπονα και τις καταγγελίες σας καλέστε το ΚΕ.Π.ΚΑ. στο 2310233333.

Αρχική arrow Ενημέρωση arrow Τρόφιμα arrow Ασφάλεια τροφίμων arrow Tα ω-3, τα λιπαρά ψάρια και δύο επικίνδυνοι ρυπαντές
Tα ω-3, τα λιπαρά ψάρια και δύο επικίνδυνοι ρυπαντές Εκτύπωση E-mail
21.11.08

fo_046.jpgΔιατροφική κρίση προκαλούν οι υποψίες για παρουσία υδραργύρου και διοξινών. Eδώ και αρκετό καιρό, «βλέπουν» το φως της δημοσιότητας πληροφορίες, για τα λιπαρά ψάρια, που προβληματίζουν σοβαρά τους καταναλωτές.

Όλοι οι φορείς και επιστημονικές εταιρείες, διεθνείς ή εθνικές, που καθορίζουν τους στόχους της διατροφικής πολιτικής, κάνουν ειδικές συστάσεις, για τη φύση και την ποσότητα των λιπαρών της δίαιτας. Οι συστάσεις αυτές, που αποβλέπουν, στην πρόληψη χρόνιων ασθενειών, κυρίως καρδιαγγειακών παθήσεων, έχουν ειδικές αναφορές, στα πολυακόρεστα οξέα και στις πηγές τους, μεταξύ των οποίων και τα λιπαρά ψάρια.

Σε γενικές γραμμές, οι συστάσεις, για μια πιο υγιεινή διατροφή είναι οι εξής:

  • Μην τρώτε πολλά «κορεσμένα» (ποσοστό σε θερμίδες από κορεσμένα μικρότερο του 10%).
  • Τα trans λιπαρά οξέα να είναι λιγότερα του 1%, στο σύνολο των θερμίδων.
  • Τα πολυακόρεστα να παρέχουν 4% - 8% της ενέργειας.
  • Η πρόσληψη χοληστερόλης να είναι, μικρότερη των 300 mg, ημερησίως.
  • Τα ω-3 οξέα (omega-3) να παρέχουν το 1% - 2% του συνόλου των θερμίδων.

Η τελευταία σύσταση διατυπώνεται και με άλλους τρόπους, δηλ. σε γραμμάρια, εβδομαδιαίως ή σε μερίδες. Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία π.χ. συνιστά δύο μερίδες, την εβδομάδα, λιπαρών ψαριών (που είναι πλούσια σε ω-3 οξέα).

Η παρουσία υδραργύρου
Ενώ, όμως, δεχόμαστε συστάσεις να αυξήσουμε την κατανάλωση λιπαρών ψαριών, από το χώρο της ασφάλειας των τροφίμων, έρχονται άλλα μηνύματα. Το πρόβλημα, που απασχολεί, σήμερα, τις δυτικές, κυρίως, κοινωνίες και τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι η παρουσία ρυπαντών, στα λιπαρά ψάρια, κυρίως υδραργύρου και διοξινών. Τα ψάρια, που συγκεντρώνουν τις «υποψίες», για πιθανά επίπεδα υδραργύρου, πάνω από τα παραδεκτά όρια, είναι το τόνος, ο ξιφίας και η ιππόγλωσσα. Από τις ενώσεις του υδραργύρου, ιδιαίτερα, επικίνδυνος θεωρείται ο μεθυλο-υδράργυρος, μια πολύ τοξική μορφή, της οποίας ο προσδιορισμός παρουσιάζει και ιδιαίτερες αναλυτικές δυσκολίες. Τα δεδομένα, αυτή τη στιγμή, για το μεθυλο-υδράργυρο είναι ανεπαρκή και δεν είναι δυνατό να υπολογισθεί η ημερήσια πρόσληψη, από τις τροφές, για να διαπιστωθεί, εάν η μέση τιμή είναι κοντά στα επίπεδα ανεκτής ημερήσιας ή εβδομαδιαίας πρόσληψης, που έχουν θεσπισθεί, από τους εμπειρογνώμονες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (1,6 mg/kg βάρους σώματος, τη βδομάδα. Ένα τέτοιο επίπεδο πρόσληψης, για μια μέση κατανάλωση ψαριών απαιτεί ένα όριο μεθυλο-υδραργύρου, στα ψάρια, αρκετά χαμηλότερο του 1 ppm).


Mία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των ειδικών, όσον αφορά το μεθυλο-υδράργυρο, εστιάζεται στις εγκύους γυναίκες και στα νεαρά άτομα, όπως επίσης και στα αγέννητα παιδιά, που, σε αυτά, το νευρικό σύστημα μπορεί να υποστεί βλάβες, όταν η έγκυος μητέρα καταναλίσκει τρόφιμα, με μεγάλες συγκεντρώσεις υδραργύρου. Oι ανησυχίες αυτές έχουν διχάσει και τους εμπειρογνώμονες και οι συστάσεις ποικίλλουν, από χώρα σε χώρα. Στην Ιρλανδία, η συμβουλή είναι όχι παραπάνω από δύο κονσέρβες τόνου, τη βδομάδα. Στη Γαλλία και στις HΠA, ειδικές οδηγίες δίδονται, στις εγκύους γυναίκες. Tο Food and Drug Administration και το Enviromental Protection Agency συνιστούν, στις εγκύους, να μην τρώνε ξιφία, καρχαρία και ένα είδος κολιού (King mackerel) και να περιορίσουν, σε περίπου 350 γρ., την εβδομάδα, τον τόνο, ειδικά το λευκό.

Διοξίνες και σολομός
Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα, με τα λιπαρά ψάρια, έχει σχέση, με τη συγκέντρωση διοξινών-φουρανίων και πολυχλωριωμένων διφαινυλίων. Το πρόβλημα εξελίσσεται, σε «mini» διατροφική κρίση, γιατί ξεκίνησε, με ένα πολύ «επιθετικό δημοσίευμα», βασισμένο, σε μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Ινδιάνας, στις H.Π.A. Το δημοσίευμα αυτό κατέληγε, στο συμπέρασμα, ότι ο καλλιεργημένος σολομός της Σκωτίας είναι πολύ μολυσμένος και δεν πρέπει να τρώγεται, περισσότερες από τρεις φορές, το χρόνο. Οι Βρετανοί αντέταξαν το επιχείρημα ότι όσον αφορά τα επίπεδα δεν είναι τίποτε το καινούργιο, αλλά η αμερικανική προσέγγιση, για τη θέσπιση ορίων ασφάλειας, είναι διαφορετική και δε λαμβάνει υπόψη της, τους μηχανισμούς, με τους οποίους μια ένωση προκαλεί καρκίνο.

Αυτή τη στιγμή, υπάρχει μια γενική ανησυχία, δεδομένου ότι υπάρχουν μεγάλες ποσότητες καλλιεργούμενου σολομού, που διοχετεύεται (κατ' άλλους «πετιέται»), στις ευρωπαϊκές αγορές. Πολλές χώρες εκφράζουν την ανάγκη να επανεξεταστεί η μεθοδολογία, από τους τοξικολόγους, ώστε να επιτευχθεί μια συμφωνία, στην αξιολόγηση των παραγόντων - «κλειδιών», που καθορίζουν το επίπεδο του κινδύνου. Παράλληλα, είναι υποχρέωση των διαφόρων κρατών, κυρίως των κρατών-μελών της E.E., να δώσουν στοιχεία, να δημιουργήσουν τις υποδομές, που θα τους επιτρέψουν να προβούν, σε αναλύσεις, να εφαρμόσουν ένα πρόγραμμα παρακολούθηση, και να διασφαλίσουν τις προϋποθέσεις, για να γίνουν μελέτες έκθεσης (exposure data), που με τη σειρά τους, θα χρησιμοποιηθούν, για τη διαχείριση του κινδύνου.

Πρέπει να τονιστεί, επίσης, ότι η πιο πάνω αμερικάνικη μελέτη, για το σολομό, αν και αμφιλεγόμενη, δημιούργησε ερωτήματα και για άλλα είδη καλλιεργούμενων ψαριών, όπως ο τόνος, ο βακαλάος, η πέστροφα, το λαβράκι και διάφορα είδη σπαριδών. Οι συζητήσεις «ξέθαψαν» και κάποια παλιά προβλήματα, σχετικά με την παρουσία toxaphene και dieldri, στις τροφές των ψαριών. Aκόμα και η κατανάλωση της ρέγγας δεν έμεινε ανεπηρέαστη, αφού η Eθνική Φινλανδική Υπηρεσία, για τα Tρόφιμα, έκανε συστάσεις να περιοριστεί η κατανάλωση της ρέγγας της Bαλτικής.

Όλα τα πιο πάνω δείχνουν πόσο είναι αναγκαία η ενίσχυση των φορέων ελέγχου, ώστε να ανταποκριθούν, στις απαιτήσεις δύσκολων και πολύπλοκων χημικών αναλύσεων. Η συμμετοχή, με δεδομένα από τη Χώρα μας, στις διεργασίες, για την αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων και στη συνεχώς διαμορφούμενη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ένα σημαντικό κριτήριο, για το αν και κατά πόσο συγκλίνουμε, σε όλους τους τομείς, προς τις πιο προηγμένες χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης.

Δημήτριος Μπόσκου
Ομότιμος Καθηγητής, Τμήματος Χημείας Α.Π.Θ.
Εμπειρογνώμων της EFSA

Καταναλωτικά Βήματα - Τεύχος Αυγούστου - Σεπτεμβρίου 2008

Τελευταία ανανέωση ( 28.07.10 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >

©1999-2011 Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών - ΚΕ.Π.ΚΑ. Joomla customization by LEoNArt
evden eve nakliyat evden eve nakliyat evden eve nakliyat ?>