online_registration_banner.png

Για τα παράπονα και τις καταγγελίες σας καλέστε το ΚΕ.Π.ΚΑ. στο 2310233333.

Αρχική arrow Ενημέρωση arrow Παιδιά και Έφηβοι arrow Παιδιά και διαφήμιση arrow Πως μπορεί ένα ανθυγιεινό τρόφιμο να γίνει απαραίτητο, στα παιδιά μας;
Πως μπορεί ένα ανθυγιεινό τρόφιμο να γίνει απαραίτητο, στα παιδιά μας; Εκτύπωση E-mail
18.04.08

yo_005.jpg

Η διαφήμιση και η προώθηση τροφίμων, σε παιδιά, επηρεάζει, σημαντικά, τις διατροφικές τους προτιμήσεις και επιλογές. Όμως, όλο και συχνότερα περιλαμβάνει τροφές, που περιέχουν υψηλά ποσοστά ζάχαρης, αλατιού και λιπαρών.

Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι ένα στα πέντε παιδιά, ηλικίας 11-12 ετών, στη Σκωτία είναι παχύσαρκα. 14,5% των παιδιών, ηλικίας κάτω των 11 ετών και 21,5% των παιδιών, ηλικίας 12-16 ετών, στη Μεγάλη Βρετανία, είναι παχύσαρκα. Ένα στα πέντε ελληνόπουλα είναι παχύσαρκο. Αυτά τα παιδιά κινδυνεύουν να αναπτύξουν χοληστερίνη, ουρικό οξύ, ζαχαρώδη διαβήτη. Και είναι βέβαιο ότι, όταν ενηλικιωθούν, θα κινδυνεύουν από καρδιοαγγειακές παθήσεις, πολύ περισσότερο, από τους συνομήλικούς τους, που είχαν κανονικό βάρος.
Η διαφήμιση τροφίμων, στα παιδιά, έχει εξελιχθεί, σε επιστήμη και χρησιμοποιεί τις νέες τεχνολογίες. Η διαφήμιση παιδικών τροφών, στη σημερινή εποχή, δεν είναι πλέον η άμεση διαφήμιση, έτσι όπως, παραδοσιακά, τη γνωρίζουμε. Χρησιμοποιεί έμμεσους τρόπους, ώστε το παιδί ακόμα και ο ενήλικας να μην μπορούν να αναγνωρίσουν ότι το μήνυμα, που δέχονται, είναι διαφημιστικό. Αυτοί οι τρόποι δίνουν άλλοθι, στη βιομηχανία, ότι δεν προωθεί, μέσω άμεσης διαφήμισης, τρόφιμα, σε παιδιά. Είναι, όμως, περισσότερο επικίνδυνοι, γιατί προωθούν, συνήθως, "σκουπιδοτοφές", στα παιδιά, με κρυφούς και ύπουλους τρόπους.

Η Ένωση Καταναλωτών του Ηνωμένου Βασιλείου, η Which, κατέγραψε 12 τρόπους "ύπουλης" διαφήμισης, που απευθύνεται, σε παιδιά και έχει στόχο να τα κάνει πελάτες των βιομηχανιών τροφίμων, χωρίς να ενδιαφέρεται, για τα προβλήματα υγείας, που θα τους δημιουργήσει.
 
  1. Το 2004, περίπου 78 εκατομμύρια μηνύματα κειμένου στέλνονταν, μέσω κινητών τηλεφώνων, κάθε μέρα (3,6 εκατομμύρια μηνύματα, ανά ώρα). Οι διαφημιστές χρησιμοποιούν μορφές και γλώσσα, που είναι προσφιλείς στα παιδιά. Τα μηνύματα αυτά μπορεί να περιέχουν άμεσες πληροφορίες, για ειδικές προσφορές ή πληροφορίες, για τα ίδια τα προϊόντα. Μπορεί να είναι διαγωνισμοί π.χ. "Αγόρασε την Χ σοκολάτα. Βρες τον κωδικό και στείλτον στο... νούμερο. Θα κερδίσεις ένα δωρεάν ταξίδι, στην Eurodisney". Σε ένα τέτοιο διαγωνισμό, το 2001, η διαφημιστική εταιρία, που τον είχε αναλάβει, δήλωσε ότι δέχτηκε πάνω από 5 εκατομμύρια μηνύματα. Μπορούμε να φανταστούμε τις αυξήσεις των πωλήσεων.
  2. Το διαδίκτυο είναι ένα μέσο, το οποίο χρησιμοποιείται, από τους διαφημιστές, όταν στοχεύουν, σε μικρά παιδιά ή έφηβους. Υπολογίζεται ότι το 92% των παιδιών, ηλικίας 9-19 ετών, στην Ευρώπη, έχουν πρόσβαση, στο διαδίκτυο, είτε από το σπίτι τους, είτε από το σχολείο. Είναι ένας μεγάλος αριθμός χρηστών, που δεν μπορεί να μείνει αναξιοποίητος. Έτσι, δημιουργούν ιστοσελίδες, για παιδιά, όπου το παιδί παίρνει μέρος, σε διαγωνισμούς. Π.χ. "Κέρδισε ένα πόντο, για κάθε διψασμένο πελάτη, που θα του σερβίρεις το υπέροχο αναψυκτικό "τύπου cola". Πουθενά, δεν αναφέρεται ότι το συγκεκριμένο αναψυκτικό περιέχει 36 γραμμάρια ζάχαρης, ανά κουτάκι, δηλαδή 9 κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη.
  3. Τα βίντεο παιχνίδια είναι μια θαυμάσια ευκαιρία, για την προώθηση ανθυγιεινών τροφίμων, σε παιδιά. Σε τέτοιο παιχνίδι, υπήρχε εστιατόριο "fast food", γνωστής αλυσίδας πολυεθνικής εταιρίας. Οι παίκτες, που είχαν την επιχείρηση κέρδιζαν εικονικά χρήματα, για την επιχειρηματική τους δραστηριότητα και οι παίκτες, που έτρωγαν τα φαγητά, στο εστιατόριο αυτό, κέρδιζαν πόντους, γιατί "διασκέδαζαν" και "χόρταιναν".
  4. Οι βιομηχανίες τροφίμων πρέπει να συντηρούν το όνομα τους, τη φίρμα τους, στο μυαλό των παιδιών. Έτσι, δημιουργούν ιστοσελίδες, τις οποίες διαφημίζουν, τακτικά, σε νεανικά περιοδικά. Όταν το παιδί μπει, σε μια τέτοια ιστοσελίδα, βρίσκεται μπροστά, σε "ζουμερά" κουτσομπολιά, από το χώρο της τέχνης, διαγωνισμούς, παιχνίδια κ.λπ. Αλλά, πιο συχνά, βρίσκεται, μπροστά στο όνομα της εταιρίας, και στα τρόφιμα, που αυτή θέλει να πουλήσει.
  5. Οι βιομηχανίες τροφίμων προσπαθούν να διατηρήσουν το μερίδιό τους, στην αγορά και να το αυξήσουν. Χρηματοδοτούν την παραγωγή παιχνιδιών, έτσι ώστε να ενσωματώσουν το όνομά τους, στα παιχνίδια των μικρών παιδιών. Έτσι, έχουν κυκλοφορήσει, στην αγορά, πλαστικά χάμπουργκερ, πλαστικές πατάτες κ.λπ., που φέρουν το όνομα γνωστής πολυεθνικής εταιρίας "fast food".
  6. Παζλ, εικόνες ινδαλμάτων, χάρτινα παιχνίδια φιγουράρουν, πάνω σε συσκευασίες τροφίμων, για να προσελκύσουν τα παιδιά, όχι μόνο να αγοράσουν το προϊόν, αλλά και να διαβάσουν τη συσκευασία, ώστε να "μείνει", στο μυαλό τους, η φίρμα.
  7. Η βιομηχανία δε σεβάστηκε ούτε τις παιδικές χαρές, που θεωρούνται ένας ασφαλής τόπος, για να διασκεδάσουν και να ασκηθούν τα παιδιά. Στήνει παιχνίδια, που παραπέμπουν, στις συσκευασίες των τροφίμων της. Σε παιδική χαρά, στήθηκε τσουλήθρα, με γιγαντιαία κουτάκια αναψυκτικού, που περιέχει 33 γραμμάρια ζάχαρης, σε κάθε κουτάκι.
  8. Παρακολουθώντας μια παιδική ταινία, το παιδί βλέπει τον ήρωα να πίνει το Χ γάλα ή να τρώει το Χ πρωινό. Έτσι, η ονομασία του προϊόντος περνάει, στο υποσυνείδητο του παιδιού, που γίνεται, αμέσως και χωρίς να το καταλαβαίνει, πελάτης της εταιρίας, που το παράγει. Αυτός ο τρόπο διαφήμισης, απαγορεύεται, στην Ευρώπη. Όμως, η αναθεώρηση της οδηγίας, για την τηλεόραση χωρίς σύνορα, θέτει, σε αμφισβήτηση αυτή την απαγόρευση.
  9. Πολλές ιστοσελίδες βιομηχανιών τροφίμων προσφέρουν, δωρεάν, φόντο, για οθόνες κινητών και ηλεκτρονικών υπολογιστών, ήχους κ.λπ. Είναι τα δολώματα, για τους νέους, ώστε να μπουν, στις συγκεκριμένες ιστοσελίδες και να "εθιστούν", στο όνομα της εταιρίας ή του προϊόντος.
  10. Στην ιστοσελίδα μας, θα βρείτε τον Χ τραγουδιστή και μπορείτε να "κατεβάσετε" το τελευταίο του βίντεο-κλιπ και να το στείλετε, στους φίλους σας. Αντί να στήνει η βιομηχανία μια πολυδάπανη διαφημιστική εκστρατεία, χρησιμοποιεί το δικό μας ηλεκτρονικό υπολογιστή ή κινητό, σαν μέσο, για τη διαφήμισή της. "Κατεβάζουμε" το βίντεο - κλιπ και το στέλνουμε, σε ένα μεγάλο αριθμό φίλων μας. Όλοι γινόμαστε "θύματα" "ύπουλης" διαφήμισης.
  11. Η χρήση αφηρημένων, ισχυρισμών, όπως: "Πιες το και θα νιώσεις δυνατός", λειτουργούν, ως κίνητρο, για την αγορά ενός τροφίμου, πολύ πιο έντονα, στα παιδιά, από ό,τι στους ενηλίκους. "Ξεσηκώνουν", λοιπόν, το παιδί, το οποίο θα πιέσει τους γονείς, για να αγοράσουν το προϊόν.

Η χρησιμοποίηση του star-system είναι μια συχνότατη πρακτική. Τα αστέρια της τέχνης χρησιμοποιούνται, ως κεντρικά πρόσωπα, σε άμεσες διαφημίσεις, ως παίκτες, σε βίντεο παιχνίδια, ως αποστολείς μηνυμάτων, σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές και κινητά. Οι βιομηχανίες τροφίμων γίνονται χορηγοί, σε εκδηλώσεις καλλιτεχνών, σε παιδικές θεατρικές παραστάσεις, σε τραγούδια δημοφιλών τραγουδιστών κ.λπ.

Πηγή: Which

Μια τέτοια διαφημιστική εκστρατεία, στη χώρα μας, βρήκε απέναντί της, το ΚΕ.Π.ΚΑ. Δημοφιλής ελληνίδα ηθοποιός, η οποία ασχολείται και με το παιδικό θέατρο, κάλεσε παιδιά και ενηλίκους, σε μια συνάντηση, για να γνωρίσουν τους νέους ήρωες γνωστού αναψυκτικού, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Το ΚΕ.Π.ΚΑ., μόλις έλαβε πρόσκληση, για τη συνάντηση, έστειλε, στην ηθοποιό, στην εταιρεία και στο Υπουργείο, επιστολές - διαμαρτυρίας, αναλύοντας τους τρόπους έμμεσης διαφήμισης τροφίμων, που προκαλούν παχυσαρκία και προβλήματα υγείας, στα παιδιά. Επίσης, ενημέρωσε τον Πρωθυπουργό, τον Πρόεδρο της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, τον Υπουργό Ανάπτυξης, τον Πρόεδρο του Ε.Φ.Ε.Τ., τη BEUC, και την ANEC.

Η εταιρία μας απάντησε ότι η συνάντηση είχε, ως στόχο, να προωθήσει την υγιεινή διατροφή, τη μεσογειακή δίαιτα και την άσκηση, στα παιδιά. Τώρα, τι σχέση έχει αναψυκτικό τύπου cola, με τη μεσογειακή δίαιτα, μόνο η εταιρία το γνωρίζει. Λέτε οι Σπαρτιάτες, που ήταν τόσο δυνατοί πολεμιστές, να έπιναν αυτό το αναψυκτικό, πριν τη μάχη, για να πάρουν δύναμη;

Η εταιρία, επίσης, ισχυρίστηκε, στην επιστολή της, ότι το πρόγραμμα δεν ήταν "εμπορικού χαρακτήρα και δεν παρουσίαζε, ούτε προωθούσε, με έμμεσο τρόπο, τα προϊόντα της εταιρίας". Μόνο που, ακόμα και στην πρόσκληση, το όνομα της εταιρίας αναφερόταν δύο φορές και υπήρχε και το σήμα κατατεθέν της.

Επειδή η εταιρεία, στην επιστολή της, ισχυριζόταν ότι η πρωτοβουλία της αυτή αποτελεί "προσπάθεια ανταπόκρισης, στην Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα, για τη Διατροφή, τη Φυσική Δραστηριότητα και την Υγεία, της οποίας ηγείται ο Επίτροπος κ. Μάρκος Κυπριανού", το ΚΕ.Π.ΚΑ. απέστειλε όλα τα στοιχεία και την αλληλογραφία, με την εταιρεία, στον Επίτροπο, κ. Μάρκο Κυπριανού, ο οποίος μας έστειλε την παρακάτω επιστολή:

"Σας ευχαριστώ για το ηλεκτρονικό σας μήνυμα της 7ης Φεβρουαρίου 2005, όπως επίσης και την επισύναψη της επικοινωνίας που είχατε με την εταιρεία Χ σχετικά με το νέο πρόγραμμα της εταιρείας. Κατανοούμε πλήρως τη θέση σας και την έννοια της διαφημίσεων ποτών πλούσιων σε ζάχαρη που να απευθύνονται σε παιδιά.

Όπως θα γνωρίζετε, ο Επίτροπος Μάρκος Κυπριανού έχει δρομολογήσει, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες του, ένα κοινό φόρουμ δράσης, την Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για τη διατροφή, τη σωματική άσκηση και την υγεία. Η πλατφόρμα συγκεντρώνει όλους τους ενδιαφερόμενους συντελεστές που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και οι οποίοι είναι πρόθυμοι να αναλάβουν δεσμευτικές και επαληθεύσιμες δεσμεύσεις με σκοπό την ανατροπή των τωρινών τάσεων υπερβολικού βάρους και παχυσαρκίας. (Σε αυτή την πλατφόρμα συμμετέχει η εταιρεία Χ και ο οργανισμός BEUC). Η 6η συνάντηση των ενδιαφερομένων έγινε στις 14 του περασμένου Μαρτίου.

Στόχος της πλατφόρμας είναι να λειτουργήσει ως κοινό φόρουμ όπου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι οργανώσεις καταναλωτών και οι επιχειρήσεις θα μπορούν να βρουν συγκαταβατικές λύσεις με σκοπό την εμβάθυνση της κοινής αντίληψης των προκλήσεων που αφορούν την παχυσαρκία και την ενσωμάτωση των συμπερασμάτων στις πολιτικές της Ε.Ε. Η πλατφόρμα προσφέρει αυτή την ευκαιρία για εποικοδομητικό διάλογο. Ευελπιστώ ότι η θέση σας θα βρει την ανάλογη ανταπόκριση στην πλατφόρμα μέσω των αντιπροσώπων της BEUC."

Το ΚΕ.Π.ΚΑ. παρακολουθεί την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας για τη Διατροφή, τη Φυσική Δραστηριότητα και την Υγεία. Όπου συναντάμε εταιρίες, οι οποίες χρησιμοποιούν την πλατφόρμα, για να προωθήσουν τα προϊόντα τους, με ύπουλους τρόπους, σε παιδιά, θα αντιδρούμε, θα καταγγέλλουμε, θα ενημερώνουμε τους Καταναλωτές.

Καταναλωτικά Βήματα - Τεύχος Ιουνίου - Ιουλίου 2006
Τελευταία ανανέωση ( 04.08.10 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >

©1999-2011 Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών - ΚΕ.Π.ΚΑ. Joomla customization by LEoNArt
evden eve nakliyat evden eve nakliyat evden eve nakliyat ?>