online_registration_banner.png

Για τα παράπονα και τις καταγγελίες σας καλέστε το ΚΕ.Π.ΚΑ. στο 2310233333.

Αρχική
Τρόφιμα - Διατροφή - Υγεία Εκτύπωση E-mail
17.04.08
Η σχέση διατροφής και υγείας είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Ο πατέρας της Ιατρικής, Ιπποκράτης (460 π.Χ.) διετύπωσε με τον ακόλουθο τρόπο τις προϋποθέσεις της καλής (θετικής) υγείας:

"Η θετική υγεία απαιτεί γνώση της πρωτογενούς σύστασης του ατόμου (διάβαζε γενετική) και των δυνατοτήτων διαφόρων τροφίμων, τόσο εκείνων που ενυπάρχουν, όσο και εκείνων που προέρχονται από τη δεξιότητα του ανθρώπου (διάβαζε επεξεργασία).......

Η σχέση διατροφής και υγείας είναι γνωστή από την αρχαιότητα. Ο πατέρας της Ιατρικής, Ιπποκράτης (460 π.Χ.) διετύπωσε με τον ακόλουθο τρόπο τις προϋποθέσεις της καλής (θετικής) υγείας:

"Η θετική υγεία απαιτεί γνώση της πρωτογενούς σύστασης του ατόμου (διάβαζε γενετική) και των δυνατοτήτων διαφόρων τροφίμων, τόσο εκείνων που ενυπάρχουν, όσο και εκείνων που προέρχονται από τη δεξιότητα του ανθρώπου (διάβαζε επεξεργασία).......

...Αλλά το φαγητό από μόνο του δεν αρκεί για την υγεία. Πρέπει να υπάρχει και άσκηση, τα αποτελέσματα της οποίας πρέπει επίσης να γίνουν γνωστά…..Αν υπάρχει κάποια έλλειψη τροφής ή άσκησης το σώμα θα ασθενήσει"

Είναι ενδιαφέρουσα η σημασία που αποδίδει ο Ιπποκράτης στη συνύπαρξη σωστής διατροφής και άσκησης. Είναι επίσης ενδιαφέρουσα η αναγνώριση της σχέσης μεταξύ φυσικής και διανοητικής υγείας, όπως αυτή διατυπώθηκε από τους αρχαίους προγόνους μας στο γνωστό ρητό: "Νούς υγιής εν σώματι υγιεί"

Δυόμιση χιλιάδες χρόνια μετά, η κακή διατροφή αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα με δύο όψεις. Η μία αφορά τον τρίτο κόσμο, όπου συνεχίζει να επικρατεί η πείνα και η εξαθλίωση. Κάθε μέρα 40.000 συνάνθρωποί μας, κυρίως παιδιά, πεθαίνουν από πείνα. Συχνές επισκέψεις σε σχετικό δικτυακό τόπο στο διαδίκτυο (www.thehungersite.com), μπορούν να βοηθήσουν στη συνειδητοποίηση (έστω) του προβλήματος.

Από την άλλη μεριά, οι ζώντες στην αφθονία των αναπτυγμένων χωρών, πεθαίνουν από το πολύ ή το ακατάλληλο φαγητό ή και από τα δύο (τι τραγική ειρωνεία!). Σύμφωνα με σχετικές μελέτες, 3 στους 10 ανθρώπους, που ζουν σε αναπτυγμένες χώρες, εμφανίζουν συμπτώματα κακής διατροφής, με τη μορφή της έλλειψης θρεπτικών στοιχείων (ιδιαίτερα σιδήρου, ασβεστίου, βιταμινών Α, C και ριβοφλαβίνης), ή με τη μορφή αναιμιών, παχυσαρκίας, ή ασθενειών στενά συνδεδεμένων με την κακή διατροφή, όπως είναι ασθένειες του κυκλοφορικού (καρδιαγγειοπάθειες, υπέρταση, κλπ), ο διαβήτης, σοβαρές περιοδοντικές ασθένειες, αλκοολισμός, διάφορες μορφές καρκίνου, κ.α.

Ιδιαίτερα επιρεπείς στην κακή διατροφή είναι τα μικρά παιδιά, οι έφηβοι, νεαρές έγγυες, φτωχές οικογένειες, ανάπηροι και ηλικιωμένοι.

Τι γίνεται αλήθεια στη χώρα μας; Τα τελευταία 60 χρόνια ο Ελληνικός πληθυσμός έζησε δραστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής. Καθώς περάσαμε από την ανέχεια της εποχής του μεσοπολέμου στην αφθονία της σημερινής εποχής, σταδιακά εγκαταλείψαμε την παραδοσιακή Μεσογειακή δίαιτα και υιοθετήσαμε τον δυτικό τρόπο ζωής και μια δίαιτα δυτικού τύπου. Από μια δίαιτα φτωχή σε ζωϊκές πρωτεϊνες και ζωικά λίπη, πλούσια σε όσπρια, δημητριακά, ψάρι, φρούτα και λαχανικά που συνδυαζόταν με συχνή χειρονακτική εργασία (άσκηση), περάσαμε σε μια διατροφή με συχνή χρήση κρεάτων, ραφιναρισμένων τροφίμων, πρόχειρων φαγητών (fast food), γλυκισμάτων, ζαχαρούχων αναψυκτικών, προϊόντων σνακς, κ.ο.κ. σε συνδυασμό με πολύ άγχος και χωρίς στοιχειώδη άσκηση.

Η σημερινή διατροφή μας οδηγεί σε υψηλή πρόσληψη συνολικών θερμίδων, ζάχαρης, άλατος, κορεσμένων λιπών και σε χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών ουσιών, ιχνοστοιχείων, βιταμινών και άλλων χρήσιμων διατροφικών στοιχείων. Μας οδηγεί παράλληλα στην εμφάνιση μιας σειράς ασθενειών, που έχουν διατροφική βάση, με προεξάρχουσα τη συχνή εμφάνιση πολλών μορφών καρκίνου (ιδιαίτερα του καρκίνου του πεπτικού συστήματος).

Ανάμεσα στις ασθένειες διατροφικής βάσης, η παχυσαρκία κατέχει σε πολλές χώρες την πρώτη θέση. Όσο συχνή είναι η εμφάνισή της, άλλο τόσο συχνότερη είναι και η λανθασμένη αντιμετώπισή της. Αντί οι ασθενείς να συμβουλευτούν ειδικούς γιατρούς και διαιτολόγους, σπασμωδικά επιζητούν γρήγορες λύσεις σε επικίνδυνες δίαιτες που τους συνιστούν ανεύθυνα άτομα ή σε Ινστιτούτα αδυνατίσματος, που ενδιαφέρονται να συνάψουν μακροχρόνια, ακριβά συμβόλαια, αδιαφορώντας για την πραγματική αντιμετώπιση του προβλήματος ή τις τυχόν παρενέργειες, που οι εφαρμοζόμενοι χειρισμοί προκαλούν.

Το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕ.Π.ΚΑ.) έχει δεχθεί σωρεία καταγγελιών από μέλη του - πελάτες Κέντρων Αδυνατίσματος και κάποια στιγμή αναγκάστηκε να καταθέσει Συλλογική Αγωγή για λογαριασμό σοβαρά θιγόμενων μελών του.

Ένα τεράστιο πρόβλημα υγείας στη σύγχρονη εποχή, είναι αναμφισβήτητα ο καρκίνος. Σχετικές στατιστικές δείχνουν ότι στις αναπτυγμένες χώρες ο καρκίνος συνιστά την αιτία για 1 στους 4 θανάτους, ποσοστό αρκετά υψηλό, αν ληφθεί υπ' όψιν ο μεγάλος αριθμός θανατηφόρων ασθενειών και αιτίων. Ο καρκίνος είναι μια κατ' εξοχήν περιβαλλοντική νόσος, αφού πέρα από την κληρονομική προδιάθεση, καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση και εξέλιξή του παίζουν η διατροφή, ο τρόπος και το περιβάλλον διαβίωσης.

Επομένως ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα λήψης κάποιων μέτρων (αναφορικά με τη διατροφή και τη διαβίωσή του), που σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να εμποδίσουν ή και να αποτρέψουν την εκδήλωση της επάρατης αυτής νόσου.

Η δυνατότητα αυτή δημιουργεί σημαντικά περιθώρια προσφοράς προληπτικής ιατρικής φροντίδας, που ξεκινούν με σωστή ενημέρωση του κοινού για τους γνωστούς τρόπους προφύλαξής του και περιλαμβάνουν τακτικές προληπτικές εξετάσεις.

Οι παραπάνω ασθένειες αναφέρονται σε περιπτώσεις κακής διατροφής. Τι γίνεται όμως όταν κάποιος διατρέφεται σωστά; Παύει να διατρέχει κάποιο κίνδυνο που έχει σχέση με τα τρόφιμα;

Δυστυχώς όχι. Γιατί δεν αρκεί να τρώμε σωστά, πρέπει να καταναλώνουμε και ασφαλή τρόφιμα. Όπως έδειξαν οι πρόσφατες διατροφικές κρίσεις, η ασφάλεια των τροφίμων συνεχίζει να είναι το μεγάλο ζητούμενο τόσο στις αναπτυγμένες χώρες, πολύ δε περισσότερο στη χώρα μας. Οι κίνδυνοι, που ελλοχεύουν, είναι πολλοί.

Τα τρόφιμα είναι άριστα υποστρώματα ανάπτυξης παθογόνων μικροβίων που μπορούν να μας προκαλέσουν πολλές και σοβαρές τροφικές δηλητηριάσεις. Οι δηλητηριάσεις αυτές είναι γνωστές ως λοιμώξεις, όταν το αίτιο είναι ο ίδιος ο παθογόνος μικροοργανισμός (π.χ. σαλμονέλα), ή τοξινώσεις, όταν το αίτιο είναι η τοξίνη, που παρήγαγε ο μικροοργανισμός (π.χ. σταφυλόκοκκος)

Πέρα από τα μικρόβια, τα τρόφιμα επιβαρύνονται με μια σειρά επικίνδυνων χημικών ρυπαντών, όπως είναι υπολείματα φυτοφαρμάκων (από ψεκασμούς καλλιεργειών), νιτρικά και νιτρώδη άλατα (από υπερβολική χρήση λιπασμάτων) και ελεύθερες χημικές ρίζες (από καμμένα λίπη - φριτέζες). Όλες οι παραπάνω ουσίες έχουν ενοχοποιηθεί ως ισχυρά καρκινογόνα ή πρόδρομοι καρκινογόνων ουσιών.

Ακολουθούν οι κίνδυνοι από την εντατικοποίηση της γεωργίας. Διοξίνες, ορμόνες, αντιβιοτικά, σπογγώδης εγγεφαλοπάθεια (τρελλές αγελάδες) είναι σύγχρονες απειλές, συνοδοί ενός συστήματος παραγωγής, που πρέπει να αλλάξει εσπευσμένα.

Η κακή χρήση προσθέτων (στα τρόφιμα), η νοθεία και οι περιβαλλοντικοί ρυπαντές ολοκληρώνουν την εικόνα των κινδύνων, που συνδέονται με την παραγωγή και τη διακίνηση των τροφίμων.

Κινδυνεύουμε λοιπόν από κακή διατροφή. Κινδυνεύουμε όμως και από μη-ασφαλή τρόφιμα.

Πως θα μάθουμε να τρώμε σωστά;

Η πολιτεία έχει μεγάλη ευθύνη στην κατεύθυνση αυτή. Η σωστή διατροφική αγωγή των παιδιών σε συνδυασμό με τη σωστή λειτουργία των κυλικείων των σχολείων θα συμβάλουν στη δημιουργία υπεύθυνων, ενημερωμένων αυριανών πολιτών με σωστά διατροφικά πρότυπα και επίγνωση των τρόπων προστασίας τους από σοβαρούς κινδύνους υγείας.

Τι γίνεται όμως με τα Κυλικεία των Σχολείων; Δώδεκα χρόνια μετά τη θεσμοθέτιση των επιτρεπόμενων ειδών, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για την εφαρμογή της σχετικής Απόφασης. Έτσι, και τα παιδιά μας "ξοδεύουμε" εξαργυρώνοντας την υγεία τους, αλλά και καθίσταται αδύνατη ή καταδικασμένη εκ των πραγμάτων κάθε προσπάθεια σωστής διατροφικής αγωγής τους (άλλα λέμε στην τάξη, άλλα κάνουμε στο διάλειμα).

Παράλληλα με τη σχολική διατροφική αγωγή, τα προγράμματα εκπαίδευσης των Ιατρικών Σχολών μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά, αν αναβαθμιστεί η προσφερόμενη στους εκπαιδευόμενους γιατρούς διατροφική εκπαίδευση, αφού η σωστή διατροφή είναι η βάση της υγείας, ενώ η κακή διατροφή είναι αιτία πολλών ασθενειών.

Από την άλλη μεριά, η ενίσχυση των προγραμμάτων προληπτικής ιατρικής φροντίδας θα μειώσει σημαντικά τόσο τον αριθμό θανάτων, όσο και τις υπέρογκες δαπάνες νοσηλείας, που συνήθως δεν οδηγούν σε θετικό αποτέλεσμα.

Χρειαζόμαστε επίσης προγράμματα ενημέρωσης ενηλίκων από φορείς της πολιτείας (κρατική ραδιοτηλεόραση, έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, κλπ)

Τέλος, έχουμε άμεση ανάγκη χάραξης μιας Εθνικής διατροφικής πολιτικής, που θα στηρίζεται σε σχετικές αναλυτικές μελέτες αναφορικά με τα πραγματικά δεδομένα και τον τρόπο ζωής της σημερινής κοινωνίας.

Ως άξονες μιας σωστής διατροφής θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τις παρακάτω οδηγίες:

1. Παίρνουμε τακτά γεύματα και διαμορφώνουμε ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο, που το διακρίνει η ποικιλία και το μέτρο. Δεν υπάρχει κακό τρόφιμο. Υπάρχει κακή δίαιτα.
2. Περιορίζουμε στο ελάχιστο τα γρήγορα, πρόχειρα γεύματα στα φαστφουντάδικα.
3. Καταναλώνουμε πολλά φρούτα και λαχανικά (σε νωπή, κατά προτίμηση, κατάσταση).
4. Κάνουμε συχνή χρήση οσπρίων και δημητριακών ολικής άλεσης.
5. Κάνουμε περιορισμένη χρήση κόκινων κρεάτων. Προτιμούμε το ψάρι και το κοτόπουλο.
6. Περιορίζουμε την κατανάλωση γλυκών και ζαχαρούχων αναψυκτικών.
7. Περιορίζουμε στο ελάχιστο την κατανάλωση αλμυρών (σνακς) και άλατος.
8. Οι ενήλικες κάνουμε λογική χρήση αλκοολούχων ποτών. Όχι αλκοολούχα ποτά τα παιδιά.

Το απαραίτητο συμπλήρωμα μιας σωστής διατροφής, είναι φυσικά η άσκηση. Πολλοί συγχέουν την άσκηση με τον αθλητισμό. Κι όμως ο καθένας μπορεί να ασκηθεί σε καθημερινή βάση, αρκετά για να εξασφαλίσει καλή υγεία. Μόλις μισή ώρα περιπάτου την ημέρα, μας κατατάσει στους σοβαρά ωφελημένους "ασκούμενους", σε σχέση με όσους επιλέγουν την απόλυτα καθιστική ζωή. Ακόμα κι αν το βάδισμα γίνει σε δύο ή τρεις δόσεις των 10 ή 15 λεπτών, μισή ώρα βάδισμα την ημέρα έχει πολύ ευεργετικές συνέπειες στην υγεία και την ευεξία μας.

Μάθαμε να τρώμε. Μάθαμε να ασκούμαστε. Τι κάνουμε όμως με την Ασφάλεια των Τροφίμων, που καταναλώνουμε;

Για να εξασφαλίσουμε ασφαλή τρόφιμα, χρειαζόμαστε τακτικούς, επαρκείς, απροειδοποίητους ελέγχους. Οι επαρκείς έλεγχοι προϋποθέτουν αποτελεσματικούς μη-χανισμούς ελέγχου. Τέτοιοι μηχανισμοί δεν λειτουργούν ακόμη στη χώρα μας. Δυόμιση χρόνια μετά την ίδρυσή του, ο Ε.Φ.Ε.Τ. (Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων), ελλείψει προσωπικού, οργάνωσης και υποδομών, υπολειτουργεί και αδυνατεί να καλύψει τις ανάγκες ελέγχου των διακινού-μενων τροφίμων στη χώρα μας.

Τι κάνουμε εμείς ως Πολίτες - Καταναλωτές;
Απαιτούμε σεβασμό των δικαιωμάτων μας:
1. για εκπαίδευση, ενημέρωση
2. για πρόσβαση σε ασφαλή τρόφιμα

Απαιτούμε τη σύντομη λειτουργία ενός αποτελεσματικού Ε.Φ.Ε.Τ.

Πώς θα ακουστεί η φωνή μας;

Μόνον αν ενωθεί με πολλές άλλες φωνές. Μόνο αν συμμετέχουμε σε δραστήριες Ενώσεις Καταναλωτών, για να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό και αξιόμαχο Καταναλωτικό κίνημα. Μέχρι τότε θα είμαστε αναγκασμένοι να ανεχόμαστε την παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων μας ως Πολίτες-Καταναλωτές.

Χαράλαμπος Ν. Λαζαρίδης, Καθηγητής Μηχανικής Τροφίμων, Τομέας Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, Τμήμα Γεωπονίας, Α.Π. Θ.

Καταναλωτικά Βήματα - Τεύχος Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου 2001


Τελευταία ανανέωση ( 17.04.08 )
 
< Προηγ.   Επόμ. >

©1999-2011 Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών - ΚΕ.Π.ΚΑ. Joomla customization by LEoNArt
evden eve nakliyat evden eve nakliyat evden eve nakliyat ?>