online_registration_banner.png

Για τα παράπονα και τις καταγγελίες σας καλέστε το ΚΕ.Π.ΚΑ. στο 2310233333.

Εφηβία και δίαιτα Εκτύπωση E-mail
20.03.08
yo_027.jpgΤί κοινό έχουν το χούλα - χουπ, οι δίαιτες με πολλές πρωτεΐνες και το να φοράμε ανάποδα τα ρούχα μας; Πολύ απλά, είναι όλα μία μόδα. Η μόδα, βέβαια, έρχεται και παρέρχεται, αλλά, όταν πρόκειται για "δίαιτες της μόδας", οι επιπτώσεις στην υγεία μπορεί να είναι μόνιμες, ειδικά όταν τις ακολουθούν οι έφηβοι.
Τί κοινό έχουν το χούλα - χουπ, οι δίαιτες με πολλές πρωτεΐνες και το να φοράμε ανάποδα τα ρούχα μας; Πολύ απλά, είναι όλα μία μόδα. Η μόδα, βέβαια, έρχεται και παρέρχεται, αλλά, όταν πρόκειται για "δίαιτες της μόδας", οι επιπτώσεις στην υγεία μπορεί να είναι μόνιμες, ειδικά όταν τις ακολουθούν οι έφηβοι.

Πρώτα από όλα, δεν έχουν όλοι οι έφηβοι, που ξεκινούν δίαιτα, ανάγκη να χάσουν βάρος. Οι πιέσεις από φίλους-και μερικές φορές από τους γονείς-να είναι οι νέοι πολύ αδύνατοι μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία ενός διεστραμμένου προτύπου σιλουέτας. Και το να έχει κανείς διεστραμμένα πρότυπα για το σώμα του είναι σαν να κοιτάζεται σε παραμορφωτικό καθρέφτη: βλέπει τον εαυτό του χοντρότερο από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.

Έρευνα σε 11.631 μαθητές γυμνασίου, που διεξήχθη στη Μεγάλη Βρετανία, από τα εθνικά κέντρα ελέγχου και πρόληψης ασθενειών, αποκάλυψε ότι περισσότερο από το 1/3 των κοριτσιών θεωρούσαν τον εαυτό τους υπέρβαρο, ενώ με τα αγόρια συνέβαινε το ίδιο σε ποσοστό μικρότερο από 15%. Περισσότερο από το 43% των κοριτσιών δήλωσαν πως βρίσκονταν σε δίαιτα - ενώ το 1/4 αυτών δεν πίστευε καν πως ήταν υπέρβαρο. Αποκαλύφθηκε, μάλιστα, ότι οι πιο διαδεδομένες μέθοδοι αδυνατίσματος ήταν η παράλειψη γευμάτων, τα χάπια αδυνατίσματος και η πρόκληση εμετού μετά το φαγητό.

"Τα χρόνια της εφηβείας είναι περίοδος γρήγορης ανάπτυξης" σύμφωνα με τον Ρόναλντ Κλάινμαν, πρόεδρο της γαστρεντερολογικής και διατροφικής μονάδας του γενικού νοσοκομείου της Μασαχουσέτης, στη Βοστόνη. Εξηγεί ότι οι "δίαιτες της μόδας" στερούν τους εφήβους από τις θερμίδες και τα θρεπτικά στοιχεία, που είναι τα απαραίτητα, για να αναπτυχθούν κανονικά. Μια τέτοια δίαιτα επιβραδύνει την ανάπτυξή τους. Η αυστηρή, περιοριστική δίαιτα μπορεί να προκαλέσει αμηνόρροια στα κορίτσια και να εμποδίσει την ανάπτυξη μυών στα αγόρια. Αν η δίαιτα δεν παρέχει στον οργανισμό αρκετό ασβέστιο, φώσφορο και βιταμίνη D, τα οστά δεν απορροφούν αρκετό ασβέστιο. Το γεγονός αυτό αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης οστεοπόρωσης αργότερα, αν και για την ώρα η διαπίστωση αυτή χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για επιβεβαίωση.

Αντί να κάνετε δίαιτα, επειδή το κάνουν όλοι ή επειδή δεν είστε όσο αδύνατοι θα θέλατε, συμβουλευτείτε πρώτα έναν γιατρό ή διαιτολόγο για το αν όντως έχετε υπερβολικό λίπος για την ηλικία και το ύψος σας.

Τι να κάνετε αν όντως χρειάζεται να χάσετε βάρος
Η αντίστροφη όψη, του να αισθάνεται κανείς πιεσμένος να χάσει βάρος, είναι να δικαιολογεί το "υπέρβαρο". Οι ενήλικες, συνήθως, αντιμετωπίζουν αυτή την κατάσταση καθησυχαστικά, λέγοντας συχνά: "είναι παιδικό λίπος" ή "θα ψηλώσεις". Τα περισσότερα κορίτσια, όμως, ολοκληρώνουν την ανάπτυξή τους με την αρχή της εμμηνόρροιας, τονίζει ο Ρ.Κλάινμαν. Και παρότι τα αγόρια εξακολουθούν να αναπτύσσονται μέχρι τα 18 τους χρόνια, τ' αποτελέσματα ερευνών δείχνουν ότι η εφηβική παχυσαρκία μπορεί να έχει σοβαρές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία.

Μελέτη, που παρακολούθησε την εξέλιξη 508 ατόμων, από την παιδική ηλικία τους μέχρι τα εβδομήντα τους χρόνια, αποκάλυψε ότι οι άνδρες, που στην εφηβεία τους υπήρξαν υπέρβαροι, ήταν πιο επιρρεπείς να εμφανίσουν καρκίνο στο έντερο, καρδιακή προσβολή κι έμφραγμα, από τους πιο αδύνατους συμμαθητές τους. Οι γυναίκες, αντίστοιχα, που ήταν υπέρβαρες ως έφηβες, είχαν αυξημένη τάση να αναπτύξουν αθηροσκλήρωση και αρθρίτιδα. Γύρω στα εβδομήντα, είχαν δυσκολίες να περπατήσουν περισσότερο από το 1/4 του μιλίου, να σηκώσουν βάρος ή ακόμη και να ανέβουν σκάλες.

Κι ενώ η έρευνα αυτή συσχέτισε την εφηβική παχυσαρκία με προβλήματα υγείας, που εμφανίζονται χρόνια αργότερα, ορισμένες δυσάρεστες επιπτώσεις παρουσιάζονται πολύ νωρίτερα. Μερικές φορές οι έφηβοι εμφανίζουν υψηλή πίεση, χοληστερίνη και συμπτώματα που αργότερα εξελίσσονται σε διαβήτη. Άλλωστε, υποδεικνύει ο Κλάινμαν, για όσο περισσότερο χρόνο είναι κάποιος υπέρβαρος στην εφηβεία του, τόσο περισσότερες οι πιθανότητες να παραμείνει παχύσαρκος και ως ενήλικας.

Υπάρχουν δύο τρόποι να χάσει κανείς βάρος:ένας σωστός κι ένας λάθος. Είναι λάθος να παραλείπουμε γεύματα, να τρώμε μόνο ψωμί διαίτης και νερό, να παίρνουμε χάπια αδυνατίσματος ή να προκαλούμε εμετούς. Μπορεί να τα κάνουμε όλα αυτά για μια βδομάδα και να χάσουμε, πράγματι, ένα ή δύο κιλά, αλλά είναι απίθανο να μπορέσουμε να παραμείνουμε στο νέο μας βάρος για περισσότερο από λίγους μήνες. Και η πρόκληση εμετού μπορεί να οδηγήσει σε διατροφικές διαταραχές, όπως βουλιμία, και να καταλήξει σε σοβαρά προβλήματα υγείας.

"Όσο περισσότερο στερούμαστε φαγητά που μας αρέσουν, τόσο περισσότερο θα τα επιθυμήσουμε. Αναπόφευκτα, θα καταρρεύσουμε", λέει η Τζο Ανν Χάτνερ, διαιτολόγος στο νοσοκομείο παίδων στο Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια. " Όχι μόνο θα ξαναπάρουμε τα κιλά που χάσαμε, αλλά και περισσότερα".

Αυτός ο κύκλος απώλειας κι επαναπόκτησης βάρους ονομάζεται από τους ειδικούς δίαιτα "yo-yo". Οι ερευνητές θεωρούν πως οι πραγματικά υπέρβαροι θα πρέπει να προσπαθούν, διαρκώς, να ελέγχουν το βάρος τους, μια που ακόμη δεν γνωρίζουμε ποιες μπορεί ακριβώς να είναι οι συνέπειες αυτού του φαινομένου. Αντίθετα, οι κίνδυνοι από την παχυσαρκία είναι ήδη καλά γνωστοί. Είναι, λοιπόν, προτιμότερο να κάνουμε διαχρονικές αλλαγές στις διατροφικές μας συνήθειες, τη δίαιτα και τη φυσική μας δραστηριότητα.

Επιπλέον, οι δίαιτες χαμηλών θερμίδων που επιτρέπουν ορισμένα μόνο φαγητά μπορεί να βλάψουν την υγεία, ακριβώς επειδή δεν επιτρέπουν την πρόσληψη αρκετών βιταμινών και μεταλλικών στοιχείων από τον οργανισμό. Ο Ρ.Κλάινμαν προειδοποιεί ότι η γρήγορη απώλεια βάρους, με "δίαιτες πείνας", έχει επιπτώσεις στην υγεία των εφήβων, όπως πέτρες στη χολή, απώλεια μαλλιών, αδυναμία, διάρροια.

Χάπια Αδυνατίσματος
Το 1992 απαγορεύτηκαν στην Αμερική 111 συστατικά προϊόντων διαίτης-ανάμεσα στα οποία αμινοξέα, κυτταρίνη, εκχυλίσματα γκρέιπφρουτ - επειδή οι κατασκευαστές τους δεν ήταν σε θέση να αποδείξουν ότι τα προϊόντα αυτά είχαν πράγματι αποτέλεσμα.

Αρκετά άλλα προϊόντα (Cal-Ban 3000, Cal-Lite 1000,Cal-Trim 5000, Perma Slim) αποσύρθηκαν για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας. Τα προϊόντα αυτά περιείχαν κόλλα από γκουάρ, συστατικό που φούσκωνε στο στομάχι, για να δημιουργεί αίσθημα πληρότητας. Αυτή η δράση του, όμως, προκαλούσε ενοχλήσεις στο λαιμό και το στομάχι.

Το 1996 προτάθηκε η καθιέρωση νέων ετικετών για τα χάπια διαίτης, που περιείχαν φαινυλοπροπανολαιμίνη, στις οποίες θα αναφερόταν πως η χρήση τους προορίζεται για άτομα 18 ετών και άνω.

Η φαινυλοπροπανολαιμίνη (PPA) ως συστατικό ανευρίσκεται και σε χάπια για τον βήχα και σε προϊόντα για την αντιμετώπιση αλλεργιών. Μελέτες δείχνουν πως υπάρχει κίνδυνος για τους χρήστες της ουσίας αυτής, και ιδίως για νεαρές γυναίκες, να πληγούν από ένα είδος εμφράγματος, που προκαλεί η υπεραιμάτωση του εγκεφάλου. Ο κίνδυνος αυτός αυξάνει , όταν το άτομο παίρνει δόση μεγαλύτερη από την ενδεδειγμένη.

Επειδή ο συσχετισμός της ουσίας αυτής με την εμφάνιση εμφράγματος δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένος, τα αποτελέσματα μιας έρευνας, που θα διενεργούνταν, θα προσέφεραν τα απαραίτητα στοιχεία για την διασταύρωση αυτών των εικασιών. Για τον λόγο, αυτό ξεκίνησε, το 1994, μια πενταετής έρευνα με πρωτοβουλία των βιομηχανιών παραγωγής φαρμάκων, που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή.

Όσον αφορά τους εφήβους συνιστάται να μην παίρνουν φαινυλοπροπανολαιμίνη, ακριβώς επειδή δεν πρέπει να καταπιέζουν την όρεξή τους, όσο βρίσκονται στην ανάπτυξη, γεγονός που θα οδηγούσε στο να μη σιτίζονται κανονικά. Ο συγγραφέας των μελετών για την φαινυλοπροπανολαιμίνη, κύριος Βάιντραουμπ, προσθέτει ότι αυτό ισχύει ιδίως για τους εφήβους που κάνουν δίαιτα, ενώ δεν χρειάζεται να χάσουμε βάρος.

Πραγματικά πετσί και κόκαλο
Κι αν το θαύμα δεν γίνεται με ακραία μέτρα, πώς μπορεί να γίνει; Είτε το πιστεύουμε είτε όχι, είναι πολύ απλό: αλλάζουμε τις διατροφικές συνήθειές μας, δίνοντας έμφαση σε υγιεινά φαγητά και στη γυμναστική-συνήθειες καλές ακόμη κι αν δεν χρειάζεται να χάσουμε βάρος.

Η Χάτνερ θεωρεί ιδανική την δίαιτα που διαθέτει ισορροπία και ποικιλία. Μια τέτοια δίαιτα πρέπει να περιέχει 6 με 11 δόσεις σιτηρών ημερησίως (ψωμί, δημητριακά, ρύζι, ζυμαρικά), 3 με 5 δόσεις λαχανικών, 2 με 4 δόσεις φρούτων και 2 με 3 δόσεις γαλακτοκομικών (γάλα, τυρί, γιαούρτι) ή τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνες (κρέας, αυγά, πουλερικά, ψάρια, φασόλια, ξηροί καρποί).

Προσθέτει, μάλιστα, ότι η πιο σημαντική αλλαγή, που μπορούμε να κάνουμε, είναι να περιορίσουμε την κατανάλωση πλούσιων σε λίπη φαγητών. Παρακινεί να αντικαταστήσουμε τα αγαπημένα μας φαγητά, που συνήθως είναι πλούσια σε λίπη, με φρούτα και λαχανικά, να τρώμε ποικιλία φαγητών, ώστε να μη βαριόμαστε τις ίδιες γεύσεις, να προσέχουμε η δίαιτά μας να είναι ισορροπημένη από διατροφική άποψη, να τρώμε λογικές σε μέγεθος μερίδες, ώστε να έχουμε περιθώριο και για ένα γλυκό.

Συνιστά, ακόμη, να παίρνουμε προϊόντα με χαμηλά λιπαρά: να προτιμούμε γάλα άπαχο ή 1%, άπαχο γιαούρτι, παγωτό με χαμηλά λιπαρά και αλμυρά κουλουράκια αντί για τσιπς. Φαγητά με πολλά λιπαρά, όπως οι τηγανητές πατάτες και τα μιλκσέικ, θα πρέπει να καταναλώνονται πιο σπάνια ή τουλάχιστον σε μικρές ποσότητες.

Ας γυμναστούμε για να χάσουμε βάρος
Είτε είμαστε είτε όχι υπέρβαροι, η τακτική γυμναστική (το λιγότερο τρεις φορές την εβδομάδα) είναι απαραίτητη, για να φαινόμαστε και να νιώθουμε καλά. Εάν, μάλιστα, πρέπει να χάσουμε κιλά, αυξάνοντας την δραστηριότητά μας, θα καίμε περισσότερες θερμίδες κι έτσι θα χάσουμε ευκολότερα κιλά.

"Η άσκηση αυξάνει τον όγκο της μυϊκής μάζας. Έτσι, θα φαινόμαστε πιο αδύνατοι, καθώς θα αναπτύσσονται οι μύες μας, γιατί οι μύες δίνουν σχήμα και φόρμα στο σώμα", συμπληρώνει η Χάτνερ.

Δίαιτες της μόδας ή της πείνας και χάπια αδυνατίσματος προσφέρουν, στην καλύτερη περίπτωση, μόνο προσωρινές λύσεις. Στη χειρότερη, μπορεί να απειλήσουν την υγεία μας. Ο ασφαλέστερος τρόπος να ελέγχουν οι έφηβοι το βάρος τους είναι να ακολουθούν μια υγιή, χαμηλών λιπαρών δίαιτα, την οποία έχει συστήσει ειδικός γιατρός, και να αθλούνται τακτικά.
Καταναλωτικά Βήματα - Τεύχος Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2002
Τελευταία ανανέωση ( 04.08.10 )
 
< Προηγ.

©1999-2011 Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών - ΚΕ.Π.ΚΑ. Joomla customization by LEoNArt
evden eve nakliyat evden eve nakliyat evden eve nakliyat ?>