Οι Ενώσεις Καταναλωτών παίρνουν την πρωτοπορία,
στο διάλογο, για τα τρόφιμα

Καταναλωτικά Βήματα - Τεύχος Σεπτεμβρίου 2004

Τα δύο τελευταία χρόνια, οι Ευρωπαίοι Καταναλωτές κατάφεραν να κινητοποιήσουν επιστήμονες, νομοθέτες και άλλους εμπλεκόμενους φορείς, σε ένα πρωτοποριακό διάλογο, που εκφράζει τις ανησυχίες των Καταναλωτών, σχετικά με τα τρόφιμα.

Η "BEUC", η Ένωση Ευρωπαίων Καταναλωτών, που αντιπροσωπεύει 35 εθνικούς οργανισμούς Καταναλωτών, από 25 ευρωπαϊκές χώρες, με χρηματοδότηση, από το 5ο Πρόγραμμα-Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οργάνωσε τρία συνέδρια ή όπως ονομάστηκαν "ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΑ ΣΥΜΠΟΣΙΑ", πάνω σε θέματα ασφάλειας τροφίμων, τις νέες τροφές και, γενικά, τη διατροφή.

Στα συμπόσια αυτά, κλήθηκαν να συμμετάσχουν εκπρόσωποι Καταναλωτών, επιστήμονες καθώς και εκπρόσωποι οργανισμών, που εμπλέκονται σ' όλα τα στάδια της ανθρώπινης και ζωικής διατροφικής αλυσίδας - παραγωγοί πρωτογενών τροφίμων και ζωοτροφών, βιομήχανοι, κατασκευαστές, πωλητές, νομοθέτες, ελεγκτές, κ.λπ.

Ο κύριος στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να επιτευχθεί σύγκλιση απόψεων, μέσα από έναν εποικοδομητικό διάλογο και να ακουστούν οι διαφορετικές απόψεις όλων των φορέων, στο ζήτημα των τροφίμων.

Ορισμένες, από τις σημαντικότερες θέσεις, που διατυπώθηκαν, κατά τη συζήτηση, συνοψίζονται παρακάτω:

• Σχετικά με τη συμμετοχή όλων των φορέων, στον έλεγχο επικινδυνότητας (risk assessment) των τροφίμων προέκυψαν διαφορές μεταξύ επιστημόνων και Καταναλωτών.
• Οι εκπρόσωποι των Καταναλωτών, στην πλειοψηφία τους, εξέφρασαν την άποψη ότι, για λόγους διαφάνειας, είναι απαραίτητη τη συμμετοχή τους, στη διαδικασία του επιστημονικού ελέγχου.
• Άλλοι εκπρόσωποι επέμειναν ότι μόνο οι ειδικοί επιστήμονες είναι αρμόδιοι να εκφράζουν γνώμη, πάνω στο συγκεκριμένο θέμα.
• Οι Καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται, για τις νέες τεχνολογίες, που εφαρμόζονται στην παραγωγή τροφίμων, ώστε να μπορούν να τοποθετηθούν, στην αποδοχή αυτών των τροφίμων ή όχι, πριν αυτά εισαχθούν στην αγορά. Επίσης, είναι απαραίτητο η έρευνα, γι αυτά τα τρόφιμα, να συνεχίζεται και μετά την κυκλοφορία τους στην αγορά, με συλλογή στοιχείων, που προκύπτουν, από την κατανάλωσή τους, για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Όλοι οι συμμετέχοντες φορείς συμφώνησαν ότι στην Ευρώπη, θέματα, που συνδέουν την υγεία με τη διατροφή, δεν αποτελούν, για τους πολιτικούς προτεραιότητα, προς συζήτηση.
• Σε πολλά από τα γνωστά προβλήματα υγείας, που έχει αποδειχθεί ότι σχετίζονται, με την ανθρώπινη διατροφή (όπως η υψηλή χοληστερίνη), δεν έχει βρεθεί, ακόμη, ικανοποιητική λύση τη στιγμή, που νέες παθήσεις εμφανίζονται, στο προσκήνιο (όπως η παιδική παχυσαρκία).
• Οι διατροφικές οδηγίες, που κατά καιρούς διατυπώνονται, ως προϊόν της επιστημονικής έρευνας, πρέπει να μεταφράζονται, σε πρακτικές συστάσεις, προς τους Καταναλωτές και να ενσωματώνονται, στις εθνικές εκστρατείες των κυβερνήσεων, για την καταπολέμηση των συνδεόμενων παθήσεων. Για παράδειγμα, η σύσταση να τρώμε λιγότερα κορεσμένα λίπη πρέπει να συνοδεύεται, από σχετική ένδειξη, για τον τύπο της τροφής, που πρέπει να αποφεύγουμε ή να καταναλώνουμε λιγότερο.
• Χρειάζεται αντικειμενική ενημέρωση, σε θέματα διατροφής, ενώ, παράλληλα, πρέπει να αποφεύγεται η αυθαίρετη "καταδίκη" προϊόντων, η οποία μπορεί να λειτουργήσει αντίθετα στην ψυχολογία του Καταναλωτή (κάνοντας τους "απαγορευμένους καρπούς" επιθυμητούς).
• Οι εκπρόσωποι συμφώνησαν να οριστεί ένας ευρωπαϊκός οργανισμός επικεφαλής στην παρακολούθηση, στον έλεγχο και στην αξιολόγηση της αξιοπιστίας των διαφόρων καταγγελιών, για παράδειγμα όσων αφορούν τρόφιμα, που έχουν βλαβερές επιπτώσεις στην υγεία.
• Αυτό το ρόλο μπορεί να αναλάβει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ασφάλειας των Τροφίμων (EFSA - European Food Safety Agency), ως ο πιο αξιόπιστος και ανεξάρτητος συμβουλευτικός φορέας.

Τα "ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΑ ΣΥΜΠΟΣΙΑ" εκτιμήθηκαν, ιδιαίτερα, από τους συμμετέχοντες, για το υψηλό επίπεδο του διάλογου και την ειλικρινή ανταλλαγή απόψεων.

Τα "ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΑ ΣΥΜΠΟΣΙΑ" συνέβαλαν, στην καλύτερη κατανόηση του θέματος της διατροφής και άνοιξαν το δρόμο, για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, μεταξύ εκπροσώπων των Καταναλωτών, επιστημόνων και των άλλων εμπλεκόμενων φορέων. Ως αποτέλεσμα αυτών των συναντήσεων, οργανώθηκε ένα άτυπο δίκτυο εμπειρογνωμόνων, που μπορεί, ανά πάσα στιγμή, να κινητοποιηθεί, στο διάλογο, για τα τρόφιμα.

Επιπλέον, τα "ΣΥΝΑΙΝΕΤΙΚΑ ΣΥΜΠΟΣΙΑ" είχαν και εκπαιδευτικό όφελος, για τους εκπροσώπους των Καταναλωτών, ιδιαίτερα για εκείνους, από τα νέα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για αρκετούς από αυτούς, ήταν η πρώτη φορά, που άκουσαν να συζητούνται τόσο σημαντικά θέματα, σχετικά με τα τρόφιμα και τη διατροφή.

Λεπτομέρειες και κείμενα, από τα θέματα, που συζητήθηκαν, στα συμπόσια, υπάρχουν στην ιστοσελίδα www.consensusworkshops.org, ενώ περισσότερες πληροφορίες, για τις δραστηριότητες της Ένωσης των Ευρωπαίων Καταναλωτών - BEUC, υπάρχουν στη ιστοσελίδα www.beuc.org.

Πηγή: BEUC